تاثير غذا و نوشيدني‌هاي‌ داغ در ايجاد سرطان مري

تصور ما به‌طور طبيعي اين است كه كاري آسان‌تر از جويدن و بلعيدن خوراكي‌ها وجود ندارد و انتظار هم نداريم كه مشكلي در عمل بلع اتفاق بيفتد، در حالي كه نگاهي كوتاه به سرطان‌هاي رايج در كشورمان و حتي ديگر كشورهاي جهان نشان مي‌دهد كه بعد از سرطان‌هاي معده، دومين سرطان شايع در ميان افراد، سرطان مري است و عوامل مختلفي مي‌تواند در ايجاد آن نقش داشته باشد. مري، لوله‌اي است كه حلق را به معده متصل مي‌كند و دريچه‌اي كه در انتهاي آن قرار دارد مانع از بازگشت محتويات معده به مري مي‌شود اما براي اينكه بيشتر با اين سرطان و زمينه‌هاي ابتلاي به آن آشنا شويم با مهدي سيلانيان طوسي، متخصص رادیوتراپی و انکولوژی و استاديار دانشگاه علوم پزشكي مشهد گفتگويي داشتيم كه شما را به خواندن آن دعوت مي‌كنيم.

آقاي دكتر! آسيب به مري چگونه اتفاق مي‌افتد؟
همان‌طور كه مي‌دانيد، مري بخشي از دستگاه گوارش است كه از حلق شروع و تا معده امتداد دارد. عامل اصلی ایجاد سرطان مری، رشد بافت‌های سرطانی است كه سلول‌ها در آن بدون هیچ كنترلی شروع به تقسیم شدن می‌كنند. اين بيماري در قسمتي از مري كه به معده متصل مي‌شود، رخ مي‌دهد و مي‌تواند در مسير مري نيز ايجاد شود.
وراثت هم در اين بيماري نقش دارد؟
سرطان مري در برخي از شهرهاي شمالي كشور شيوع بيشتري دارد، به همين دليل تحقيقاتي بر روي اين افراد انجام و تئوري‌هاي مختلفي نيز در اين زمينه مطرح شده‌است. البته ژنتيك و عوامل محيطي هم مي‌تواند در بروز اين بيماري مطرح شوند و همان‌طور كه در بسياري از سرطان‌ها ديده مي‌شود، زندگي ماشيني، بي‌تحرکي، تغذيه نادرست و استرس‌ها از عوامل ايجادکننده همه سرطان‌ها هستند. به دنبال ايجاد سرطان مري، توده‌‌اي در مجراي مري شكل مي‌گيرد كه ساير بافت‌هاي اطراف را نيز درگير و در حركات دودي‌شكل مري ايجاد اختلال مي‌كند.

ادامه نوشته

نيمي از اختلافات همسران ناشي از استرس‌هاي شغلي‌ است

همه ما بيشترين زمان مفيد خود را در طول روز مشغول به كار هستيم. اين امر طبيعي است كه كاري كه انجام مي‌دهيم همراه با استرس باشد؛ شرايط كاري، تراكم كاري، نوع مسئوليت، نوع ارتباط با مافوق، زيردستان و همكاران و همچنين امنيت شغلي در ميزان استرس موثر مي‌باشد.

به‌ندرت شغلي را مي‌توان سراغ داشت كه بدون استرس باشد. به اين ترتيب هر كدام از ما براي پيشرفت، رفاه و يا شايد هم به انگيزه حضور در اجتماع اين نوع مشكلات را در كنار كار خود پذيرفته‌ايم.
درحقيقت هريك از ما در ذهن خود معياري به عنوان سطح بهينه داريم كه طبق آن براي ارضاي نيازهاي خود و رسيدن به پيشرفت تلاش مي‌كنيم. اگر اين سطح از حالت توازن خارج شود، به‌ندرت به آن اهداف و پيشرفت‌ها دست مي‌يابيم و اين امر سبب استرس و ناخرسندي ما مي‌شود و اين ناخرسندي به صورت علايم جسماني و رواني بروز مي‌كند. اين علايم كه گاهي وسعت مي‌يابند، مي‌توانند در كاركردها، رفتار، گفتار و تعاملات در جنبه‌هاي مختلف زندگي زناشويي تاثير مستقيم و منفي داشته باشند. به همين دليل شرايط محيط كار، نقش بسزايي در تامين سلامت جسماني ورواني همه ما ايفا مي‌كند.

ادامه نوشته

درد دندان يک فوريت دندان پزشکي است

در گفتگو بادکتر محمد مرتضوي، اندودنتيست  : درد دندان يک فوريت دندان پزشکي است.

وي در توضيح اين مطلب افزود: دردي که به دندان خاصي محدود است يا پس از خوردن شيريني، سرما يا گرما احساس مي شود، به طور معمول بر اثر پوسيدگي دندان بروز مي کند و افراد بايد در صورت احساس آن هرچه سريع تر به دندانپزشکي مراجعه کنند.

بهترين راه پيشگيري از درد دندان از ديدگاه اين متخصص درمان ريشه دندان، جلوگيري از پوسيدگي دندان است.
دکتر مرتضوي با تأکيد بر اينکه اصول اساسي پيشگيري از پوسيدگي دندان بايد به هر کودک آموزش داده شود، گفت: در صورتي که اين آموزشها در وي به صورت باور ظهور کند، او در طول زندگي رعايت بهداشت دندانها را به عنوان يک رفتار انجام مي دهد.

مقابله با درد دندان

مسواک زدن مرتب با خمير دندانهاي حاوي فلورايد، استفاده از نخ دندان، پک کردن ادواري پلاک دندانها، رعايت رژيم غذايي و... از جمله مواردي است که به باور اين دندان پزشک سبب سالم نگه داشتن دندانها خواهد شد.
او در ادامه با تأکيد بر اينکه مصرف مواد نشاسته اي پخته و قندها بخصوص اگر در بين غذاها و بدون مسواک زدن مصرف شوند، نقش مهمي در بروز پوسيدگي دندانها دارند، توضيح داد: کاهش مصرف خوراکي هاي شيرين بين غذاها، آدامسهاي شيرين و... از جمله اقداماتي است که سبب کاهش بروز پوسيدگي دندان خواهد شد.
وي اظهار داشت: در بعضي از بيماريهاي دندان نظير بيماري «پالپ دندان»، اختلال ممکن است به صورت خاموش بروز کند که در صورت ادامه روند آن، عصب دندان تخريب يا دراصطلاح «نکروز» مي شود، چون در مواردي دردهاي دندان نيازمند درمان ريشه است. در نتيجه به باور وي بايد در هنگام بروز دردهاي تيرکشنده و خود به خود شبانه دندان و يا درد در هنگام جويدن مواد غذايي و نيز هرگونه درد مبهم به دندان پزشک مراجعه شود.
او در ادامه افزود: گرچه درمان علامتي دردهاي دندان نظير استفاده از خمير دندان، قرصهاي استامينوفن، عصاره ميخک، اسپري ليدوکائين و... ممکن است سبب تسکين موقت درد دندان شود، اما اين درمانها به دليل سرکوب کردن علايم بيماري و ادامه روند آن، به از دست رفتن بافت دنداني و در نهايت کاهش موفقيت درمان ريشه دندان منجر خواهد شد.

پس از جدايي 2

در گفتگو با يک روانشناس درباره طلاق
روزها و شب ها؛ پس از جدايي

بخش دوم و پاياني
طلاق يکي از واقعيات تلخ زندگي است که امروزه نيز متأسفانه آمار آن بيشتر شده است. گر چه رويارويي با اين موضوع چندان آسان نيست، اما به هر حال بايد شرايط سازگاري با آن را به بهترين نحو در نظر گرفت. شرايط روحي و زندگي خانمها و آقايان پس از طلاق با هم تفاوتهايي دارد که بايد به آنها توجه کرد. در اين زمينه گفتگويي با آقاي قاسم کاردهي کارگر، روان شناس و مدرس دانشگاه انجام داده ايم که شما را به خواندن آن دعوت مي کنيم:

* در مواردي که حضانت فرزند به پدر واگذار مي شود، عموماً خانمها دچار نگراني و ناراحتي مي شوند توصيه شما به اين مادران چيست؟
** تأثيرات فوت والدين از طلاق کمتر است، اما به هر حال اثرات طلاق هم کمتر از حضور در يک خانواده متشنج است. در مواردي که زن و شوهر تصميم به جدايي مي گيرند، بايد در زمينه هاي گوناگون بخصوص تعليم و تربيت فرزندان همکاري داشته باشند. در اين صورت فرزندان آسيب کمتري از اين جدايي مي بينند. شيوه هاي تربيتي هر کدام از والدين بايد مکمل والد ديگر باشد. در اينجا بايد به پدر بگوييم که هر چقدر شما به تنهايي در تربيت فرزند موفق باشيد، باز هم او به حضور مادرش نياز دارد و به او فکر مي کند. اگر در سنين نوجواني است، به او اجازه دهيد خودش تصميم بگيرد.
مسأله مهم ديگر اينکه هرگز کودک را وسيله انتقال پيامهاي خود به همسر سابق قلمداد نکنيد؛ زيرا در اين صورت او را در اضطراب دروني قرار مي دهيد. شرايط طوري نباشد که در حضور او از همسرتان بدگويي کنيد.

ادامه نوشته

ورود فرزند جديد به زندگي

«از بدو تولد تا تربيت» در گفتگو با دکتر عاطفه سلطاني فر؛ ورود فرزند جديد به زندگي

علاقه به فرزند، يکي از تمايلات غريزي بشر است و معمولاً به ندرت ديده مي شود که کسي آرزوي بچه دار شدن را نداشته باشد.
ورود فرشته کوچولو به زندگي، شور و شعف خاصي را به کانون خانواده مي بخشد و در واقع گرماي زندگي را بيشتر مي کند. در گذشته، زوجهاي جوان بيشتر دوست داشتند در ابتداي زندگي مشترک، صاحب بچه شوند. اما امروزه اکثر زوجين سعي مي کنند ابتدا خود را از هر نظر براي اين واقعه مهم آماده کنند. اطلاع صحيح از تربيت فرزند، يکي از مهم ترين مسائلي است که خوشبختانه امروز اکثر خانواده ها به آن اهميت مي دهند.در اين باره، مصاحبه اي با سرکار خانم دکتر عاطفه سلطاني فر، فوق تخصص روانپزشکي کودک و نوجوان و عضو هيأت علمي دانشگاه علوم پزشکي مشهد داشته ايم که شما را به مطالعه آن دعوت مي کنيم:
- خانم دکتر، امروزه بسياري از همسران جوان اين دغدغه فکري را دارند که مناسب ترين زمان براي بچه دار شدن چه موقع است. نظر شما در اين باره چيست؟
بهترين وقت براي فرزندار شدن زماني است که زن و شوهر کاملاً با هم هماهنگ باشند، هر دو در اين باره با هم توافق و تفاهم داشته باشند و احساس کنند آمادگي و توانايي تربيت بچه را از هر نظر دارند. اين احساس آمادگي بسيار مهم است، چون در مواردي که يکي از همسران مثلاً به علت درس خواندن تمايلي به اين مسأله ندارد، بچه دار شدن مي تواند به بروز دعوا و درگيري بين زن وشوهر منجر شود. در واقع، اين ناهماهنگي به منزله زنگ هشداري است که نشان مي دهد اکنون زمان مناسب براي ورود يک نوزاد و تغيير ساختار خانواده نيست؛ زيرا فشار رواني زيادي را به پدر و مادر وارد مي کند. نبايد انتظار داشته باشيم اين اختلاف نظر پس از تولد بچه برطرف مي شود، بلکه گاه آن را تشديد و فشار رواني و اضطراب را بيشتر مي کند.

ادامه نوشته

طب سنتي ساماندهي مي شود

متأسفانه برخي از اين مدعيان در حيطه هايي که مردم گرفتارند و بيماريهايي که گاهي درمان آنها با پزشکي نوين و مدرن به آساني ميسر نيست يا مشکل است، وارد مي شوند و از اين طريق سؤ استفاده مي کنند. در مورد عطاري ها هم همين طور است، عطاري جاي تجويز و درمان بيماري نيست؛ البته بسياري از داروهاي امروزي منشأ گياهي دارند، اما تجويز گياهان دارويي از سوي افراد غيرمتخصص و فاقد صلاحيت، دخالت در امور پزشکي و خلاف است.
معاون درمان وزارت بهداشت گفت: ادعاهاي عجيب و غريبي مانند ضرر داشتن چاي، نمک تصفيه يا استفاده از نعل اسب به جاي قرص آهن، هيچ ربطي به طب سنتي ندارد و وزارت بهداشت مدعيان طب سنتي را که با بيان ادعاهاي غيرعلمي، سلامت مردم را به بازي مي گيرند به دادگاه معرفي مي کند.

طب سنتي علمي

حسن امامي رضوي،در برنامه «نبض» با موضوع « طب سنتي از واقعيت تا عمل» که از شبکه خبر پخش شد، افزود: ادعاهايي مثل استفاده از نمک دريا و ضرر داشتن نمک تصفيه شده يا مضر بودن چاي يا استفاده از نعل اسب به جاي قرص آهن و از اين قبيل حرف ها که توسط برخي مدعيان طب سنتي بيان مي شود، هيچ ربطي به طب سنتي ندارد.
وي ادامه داد: طب سنتي جايگاه خاص خودش را دارد، اما براي اينکه از علمي بودن مطالب آن مطمئن شويم و سلامت مردم را با حرفهاي غيرعلمي به خطر نيندازيم، دانشکده طب سنتي در دانشگاه علوم پزشکي تهران تشکيل شده است که هر ادعاي مرتبط با طب سنتي را پس از کارآزمايي باليني و مطمئن شدن از علمي بودن آن، معرفي مي کند.
معاون وزير بهداشت گفت: علم پزشکي امروز از اصول دقيق علمي پيروي مي کند و نمي توان از اصولي که مربوط به 2 هزار سال پيش است و امروز جايگاه علمي آنها مورد تأييد نيست و منسوخ شده است، پيروي کرد. توصيه هايي مانند اينکه مي گويند مردم نمک غيرتصفيه دريا بخورند، آيا در شرايطي که مي دانيم نمک خاک آلود آلودگي ميکروبي دارد، باز هم بايد اصول علمي را کنار بگذاريم و سلامت مردم را به خطر بيندازيم.

ادامه نوشته

ام.اس،پرسش هاي ساعت صفر

پس از تولد اولين فرزندم آن قدر خوشحال بودم که احساس مي کردم روي آسمانها پرواز مي کنم تا آنجا که زمين و زمان و حتي خودم را فراموش کرده بودم. ابتدا متوجه گزگز و سوزش سرانگشتان پاهايم نمي شدم! خانواده و حتي برخي از پزشکان معالجم اين عارضه را به کم خوني پس از زايمان نسبت مي دادند، اما درمانها و مواد مغذي نتوانست اين مشکل را برطرف کند تا اينکه سرانجام بيماري ام « MS » تشخيص داده شد.ابتدا شيريني تولد فرزندم تا آنجا به تلخي بدل شد که ديگر حتي نسبت به او نيز بي تفاوت شده بودم، اما کم کم با توکل به خداوند توانستم به زندگي اميدوار شوم.
راستي شما از بيماري « MS » چه مي دانيد؟ بيماري که نام وحشتناکي را با خود به يدک مي کشد و در مواردي حتي آن را از ايدز هم بدتر مي دانند !
آيا « MS » همين تابلوي وحشتناکي را دارد که از آن در اذهان عمومي وجود دارد؟ تجسم کنيد شما هيچ مشکل جسمي نداريد و فعاليتهاي عادي و روزمره زندگي تان را به خوبي انجام مي دهيد، اما ناگهان پس از بروز يک مشکل جزيي، براي شما تشخيص اين بيماري داده مي شود، چه مي کنيد؟ چطور با خودتان کنار مي آييد؟
حال خودتان را جاي يک بيمار « MS » بگذاريد، چه احساسي داريد؟ چه پرسشهايي در رابطه با اين بيماري به ذهنتان مي رسد که مايليد پاسخ آنها را بدانيد؟

ادامه نوشته

نگاهي به پرخاشگري

«ديروز عصر پسر شش ساله ام را براي تفريح به پارک بردم. دو- سه ساعتي را با همسالانش بازي کرد و خوشحال بود. خوراکي هاي جور واجوري که دوست داشت برايش خريدم، اما در راه بازگشت پشت ويترين يکي از مغازه هاي اسباب بازي ايستاد و با اصرار از من خواست يک ماشين بزرگ کوکي برايش بخرم. ماه پيش شبيه همان ماشين را خريده بودم و او پس از يک هفته خرابش کرده بود. هر چه اصرار کرد قبول نکردم و او با ديدن مخالفت من شروع به گريه کرد و مدام پا بر زمين مي کوبيد. دفعه اولش نيست؛ هربار چيزي مي خواهد و من به حرفش گوش نمي دهم همين رفتار را تکرار مي کند.» اينها سخنان مادر جواني است که نمي داند در برابر اين مشکل رفتاري فرزندش چه کند. حتماً شما هم در بين اطرافيان بچه هايي را ديده ايد که به خاطر کوچک ترين موضوع، داد و فرياد راه مي اندازند. امروزه پرخاشگري بچه ها نسبت به گذشته بيشتر شده است، به همين بهانه گفتگويي با آقاي قاسم کاردهي کارگر؛ کارشناس ارشد روانشناسي داشته ايم که شما را به مطالعه آن دعوت مي کنيم:

* به عنوان اولين پرسش بفرماييد پرخاشگري کودکان چگونه تعريف مي شود؟
** پرخاشگري در بچه ها يک اختلال رفتاري طبيعي و تقريباً شايع است و از آنجا که در سنين پايين کودک قدرت تجزيه و تحليل بالايي ندارد، تنها با مشاهده اين رفتارها به صورت تقليدي، آن را تکرار مي کند. پرخاشگري لفظي، اغلب در بين دختر بچه ها و پرخاشگري بدني در بين پسرها ديده مي شود. بچه ها درسن خيلي پايين با نقاشي و داستانهاي نيمه تمام احساس ناخوشايند خود را نشان مي دهند. همچنين پرخاشگري انواعي نيز دارد. گاه اين رفتار وسيله اي است که کودک قصد دارد به کمک آن به خواسته هايش برسد و والدين را تسليم کند. پرخاشگري بيروني حالتي است که کودک قصد صدمه زدن به ديگران را دارد. در مورد پرخاشگري دروني او از نوعي افسردگي رنج مي برد و هر چه ناراحتي دارد در دل خود مي ريزد که اگر اين مشکل جدي تلقي نشود درآينده به خودزني و حتي خودکشي منجر مي شود.
بچه هاي نازپرورده که هميشه خواسته هايشان برآورده شده است نيز وقتي به مدرسه مي روند و با شکست در موارد مختلفي روبه رو مي شوند نيز گاه رفتارهاي خشونت باري را بروز مي دهند.
* مهم ترين عوامل زمينه ساز بروز اختلالات رفتاري بويژه پرخاشگري چيست؟
** گرچه پرخاشگري کودک امري طبيعي است، اما چنانچه جنبه باليني پيدا کند، بايد با آن جدي برخورد کرد.
اما در زمينه علل زمينه ساز، الگوپذيري از والدين مهم ترين و نخستين عاملي است که بچه ها را به سمت رفتارهاي خشونت آميز پيش مي برد. در خانواده هايي که والدين با عصبانيت صحبت مي کنند، با يکديگر نزاع دارند، برخوردهاي فيزيکي وجود دارد و... کودک با مشاهده اين رفتارها به تقليد از پدر و مادر اين کارها را تکرار مي کند. همچنين وضعيت اقتصادي و تعداد زياد اعضاي خانواده هم مي تواند در بروز اين رفتار دخيل باشد، چون مانع از رسيدگي صحيح والدين به فرزند مي شود.
مورد دوم ناکامي بچه در رسيدن به اهداف و خواسته هايش است. وقتي او اسباب بازي مي خواهد، دوست دارد کاري مخالف نظر پدر و مادر انجام دهد و... با داد و فرياد و برخوردهاي تهاجمي سعي مي کند حرف خود را به کرسي بنشاند و به عبارت بهتر از اين حربه براي رسيدن به مقاصدش استفاده مي کند.
در علم تعليم و تربيت، سبکهاي مختلفي براي فرزند پروري تعريف شده است. يکي از اين شيوه هاي غلط، فرزندپروري ديکتاتوري است. در چنين خانواده هايي يک نفر که معمولاً پدر است، همه تصميم گيريهاي خانواده را عهده دار است. او نظرش را به ديگران القا مي کند، وظايف همه را مشخص مي سازد، نظم خاصي در خانه حکمفرماست، هيچ کس حق اظهار نظر ندارد و... در اين شرايط ممکن است فرزندان به ظاهر اطاعت پذيري داشته باشند، اما در مواجهه با بچه هاي ديگر بويژه بچه هاي کوچکتر از خودشان فحاشي، کتک زدن، عصبانيت و... را نشان مي دهند. پس مي توان شيوه تربيت بچه ها را عامل ديگري دانست.
در زندگي مدرن امروز تلويزيون و بازيهاي رايانه اي نيز رفتار خشونت بار بچه ها را تشديد مي کند. بازيها و صحنه هاي نمايشي خشن براي آنها جذابيت زيادي دارد. با مشاهده اين صحنه ها کودک چنين حرکاتي را ياد مي گيرد، حساسيت او نسبت به اين صحنه ها کم مي شود، اگر تا به حال از آنها مي ترسيده کم کم برايش عادي مي شود. حتي قيد و بندهاي خشونت نيز در نظرش کمرنگ مي شود، چنانکه اگر تاکنون دوست نداشته تا وجهه اش به خاطر اين رفتارها مقابل ديگران مخدوش شود، ديگر از انجام آنها ابايي ندارد. همچنين وقتي مي بيند قهرمان داستان به کمک اين راهکار به هدفش رسيده، او هم تقليد مي کند.
در کنار الگوپذيري از بزرگترها گاه تلقين نامناسب والدين مثل «نکنه از بچه هاي ديگر کم بياري»، «نبايد توسري خور باشي» و نظاير آن اين احساس را در کودک تقويت مي کند.
* چنانچه کودک رفتارهاي پرخاشگرانه از خود نشان مي دهد، برخورد مناسب پدر و مادر چگونه بايد باشد؟
** بهتر است با يک روانشناس مشورت داشته باشند و تحت نظر او رفتارهاي فرزندشان را اصلاح کنند. عموماً روانشناس، قراردادي رفتاري بين والدين و کودک مي بندد. در اين صورت روي کاغذي خواسته هاي کودک و روي کاغذ ديگري خواسته هاي والدين نوشته مي شود. هربار بچه رفتار صحيحي مطابق نظر پدر و مادر داشته باشد، مي تواند به يکي ازخواسته هايش برسد. اين شيوه را والدين مي توانند در منزل هم با فرزند خود انجام دهند.
در روانشناسي کودک شيوه تربيتي ديگري نيز به نام «اقتصاد ژتوني» در کنترل پرخاشگري کودک بسيار مؤثر است. در اين روش همه رفتارهاي بد کودک مانند داد زدن، ناسزا گفتن، لگد زدن، خراب کردن وسايل و... و از طرفي هم چيزهايي که دوست دارد مثل سينما، خريد اسباب بازي، پارک رفتن و نظير آن فهرست مي شود. براي هر بار عدم تکرار رفتارهاي بد هم امتيازي در نظر گرفته مي شود. به عنوان مثال اگر در روز 10 بار ديگران را لگد مي زده و حالا آن را به 5 بار رسانده است، مطابق طرح، امتيازي معادل پارک رفتن را به دست آورده است. البته اين برنامه بايد با نظر يک روانشناس انجام شود. همچنين بد نيست يادآور شويم که اين روش براي ايجاد، کنترل و تغيير برخي رفتارهاي بچه ها کاربرد دارد.
اگر کودک با روشهاي پاداشي هيچ تغيير رفتاري نداشت، بايد به جريمه و محروم کردن متوسل شد. البته اگر او را مثلاً از تماشاي برنامه مورد علاقه اش محروم مي کنيد، شرايط طوري نباشد که به اتاق برود و با اسباب بازيهايش بازي کند. در واقع بايد محروم شدن را درک کند. چون در غير اين صورت، حالت عادت گونه به خود مي گيرد. البته نکته بسيار مهم ديگر اينکه اگر اين شيوه را در پيش مي گيريد، حتماً قدرت انجام آن را به طور صحيح و کامل داشته باشد. بعضي والدين بويژه مادر پس از چند دقيقه حرف خود را نقض مي کنند که اين اشتباه بسيار بزرگي است. بار ديگر يادآور مي شوم تنبيه را به عنوان آخرين راهکار انتخاب کنيد.
* عمده ترين راهکارهايي که مانع بروز اين رفتارها مي شود، چيست؟
** در تربيت بچه ها حقيقتاً نقش خانواده بسيار مهم و تأثيرگذار است. کيفيت رفتار والدين با يکديگر و با ديگر اعضاي خانواده، چگونگي برخورد آنها با نيازهاي کودک و اطلاع از جنبه هاي مختلف رشد کودک بسيار مهم و حائز اهميت است. به عنوان مثال اگر ندانند که در يک سن خاص، لجبازي بچه جنبه طبيعي دارد و مرتباً با او مقابله کنند روحيه مقابله و پرخاش در بچه شکل مي گيرد. والدين بايد بدانند که هر نوع رفتار کودک در هر مقطع سني عادي است، مگر آنکه در حد افراط باشد که در اين صورت به توجه جدي نياز خواهد داشت.
موضوع بسيار مهم ديگر کنترل و دقت در تماشاي تلويزيون است. تلويزيون تماشا کردن او را محدود کنيد. اصلاً اجازه ندهيد فرزندتان فيلمهاي خشن را نگاه کند. اگر چنين صحنه هايي را ديد برايش توضيح بدهيد که اين حرکات واقعي نيست، بازيگران فقط دارند نقش بازي مي کنند و در واقع صدمه اي نديده اند.از طريق قصه گويي و نمايش، درد و رنجي را که انسانها و حيوانات آزارديده متحمل مي شوند برايش بازگو کنيد. اين شيوه بويژه براي کودکان خيلي کوچک بسيار تأثير گذار است.
سعي کنيد رفتارهاي مغاير با پرخاشگري مثل محبت ، نوازش، کمک و... را به او ياد دهيد.
شرايطي را براي بچه فراهم آوريد که بتواند هيجاناتش را تخليه کند. گاه کودکان به خاطر قرار گرفتن در محيط هاي بسته و عدم فضاي کافي براي بازي ناراحت مي شوند و به نوعي نمي دانند چطور خود را تخليه روحي کنند.
در منزل با فرزندتان مباحث گروهي داشته باشيد. اين گفتگوها باعث ايجاد شخصيت در کودک شده و يک پرده حجب و حيا بين او و پدر و مادر شکل مي گيرد. در اين صورت او هربار که خواسته و نيازي داشته باشد در قالب صحبت و بدون ناراحتي آن را به والدين بروز مي دهد.
نکته مهم ديگري که بايد در اينجا اشاره کنم اين است که از تنبيه بدني حتماً اجتناب کنيد؛ زيرا مي تواند تأثيرات سويي را در آينده کودک در پي داشته باشد.
* بعضي خانواده ها اظهار مي دارند از وقتي فرزندشان را به مهدکودک برده اند، رفتار تهاجمي پيدا کرده و بي ادب شده است. توصيه شما به خانواده ها در مورد مهدهاي کودک چيست؟
** مهد کودک ذاتاً مکان خيلي خوبي براي تربيت بچه هاست. کودکان در همين جمع دوستانه است که بسياري مفاهيم زندگي مانند همکاري، نظم، شجاعت، احترام به حقوق ديگران و... را ياد مي گيرند. به صرف نظر عده اي از والدين نمي توان سپردن کودک به مهد را رد کرد، چون کودک اگر هميشه تنها در منزل باشد دچار افسردگي و انزوا مي شود. در اين باره بايد در انتخاب مهد بسيار دقت کرد. اگر مربيان از نظر روانشناسي کودک اطلاعاتي داشته باشند تاثير بسيار مثبتي در تربيت او خواهند داشت.
* چرا برخي بچه ها حيوانات را اذيت مي کنند؟
** باز هم در اين مورد مشاهده و يادگيري از طريق فيلم، تصاوير، رفتار ديگران و... را بسيار مهم مي دانم. اما در کنار آن افسردگي يا اضطراب دروني کودک را نيز بايد در نظر داشت. در مواردي هم که کودک عزت نفس پاييني دارد، بازتابي از احساس نااميدي، يأس و ناتواني خود را به اين شکل نشان مي دهد.