عضوي با پيچيدگي هاي فراوان

چشم عضو بسيار حساسي است كه بيماري هاي آن پيچيدگي هاي خاصي دارد. مخصوصاً زماني كه عصب بينايي دچار آسيب مي شود.
در اين شرايط ميزان ديدي كه از بين مي رود غيرقابل برگشت است ولي با تشخيص زودرس، پيگيري دقيق و استفاده منظم از داروهاي تجويز شده مي توان از آسيب بيشتر جلوگيري كرد.
عصب بينايي معمولا به دليل افزايش فشار چشم آسيب مي بيند. در اثر فشار تعدادي از رشته هاي عصبي از بين مي رود و در نتيجه كاهش بينايي اتفاق مي افتد. اگر بيماري هاي مربوط به عصب تشخيص داده نشود يا درمان نشود باعث از دست رفتن دايمي ديد محيطي مي شود.
متاسفانه در بسياري از موارد اين بيماري علايم ندارد و ديد بيمار خوب است و چون به تدريج ميدان بينايي از دست مي رود بيمار متوجه نمي شود. در نهايت با از دست رفتن ديد مركزي باعث كوري كامل مي شود. اگر تعادل ترشح مايع داخل چشم و خروج آن به هم بخورد در نتيجه فشار چشم بالا مي رود.
وقتي نشانه و علامتي در كار نيست
در اكثر بيماران نشانه و علايم كمي وجود دارد ولي در مراحل پيشرفته علايم زير ديده مي شود: كاهش ديد محيطي، ايجاد هاله هاي رنگي اطراف نور، نياز به تغيير مكرر و زود به زود عينك و مشكل در تطابق با تاريكي.
نوعي بيماري مي تواند به طور ناگهاني و به صورت حاد به نام آب سياه زاويه بسته حاد اتفاق افتد. در اين صورت مريض با سردرد و چشم درد شديد، قرمزي چشم و كاهش بينايي مراجعه مي كند كه پس از درمان دارويي و درمان ليزري بيمار درمان مي شود. به طور كلي بيماري آب سياه را به دوگونه زاويه باز و زاويه بسته تقسيم بندي مي كنند.
اين بيماري از آنجا به اين نام خوانده مي شود كه زاويه اي كه مايع از آن خارج مي شود «باز» است. با اين حال، به دلايل نامشخص، تخليه زلاليه به كندي صورت مي گيرد. كندي حركت زلاليه سبب تجمع آن و بالارفتن فشار داخل چشم مي شود. در گلوكوم زاويه بسته به دليل تنگي شديد زاويه يا مسدودشدن آن، مايع زلاليه نمي تواند از چشم خارج شود.

ادامه نوشته

چشمان سالم به اين غذاها نياز دارند

مواد غذايي و سبزي هاي بسياري هستند كه در تقويت چشم ها بي تاثير نخواهند بود.
با بالا رفتن سن و ضعيف شدن قدرت بينايي لازم است مواد غذايي مفيد به رژيم غذايي اضافه شود.براي حفظ سلامت چشم ها يك رژيم متعادل شامل شير، كره، سبزي هاي سبز رنگ و پروتئين ها لازم است.
يك رژيم غذايي ايده آل شامل غذاهاي طبيعي و نپخته است. ميوه هاي تازه مانند پرتقال، سيب، سبزيهايي مانند كاهو، كلم، اسفناج و سبزيهاي ريشه اي مانند سيب زميني، شلغم، هويج، پياز، غلات و ميوه هاي خشك و محصولات لبني از مواد ضروري براي حفظ سلامت چشم محسوب مي شوند.
مواد غذايي مفيد براي تقويت چشم ها عبارتنداز:
1- آنتي اكسيدان ها: تحقيقات نشان داده است كه بعضي از آنتي اكسيدان ها خطر ابتلا به بسياري از بيماري ها از جمله بيماري هاي چشم مثل كاتاراكت ( آب مرواريد ) را كاهش مي دهند.
2- اسيدهاي چرب ضروري:اسيدهاي چرب ضروري در تكامل بينايي در نوزادان نقش دارند. كمبود اين مواد ( به ويژه امگا-3 ) در بزرگسالان ممكن است سبب كاهش ديد شود. مطالعات نشان داده كه كمبود طولاني مدت ممكن است سبب تخريب شبكيه شود. بدن هر دو نوع اسيد هاي چرب ضروري را به پروستاگلاندين ها تبديل مي كند كه يكي از اثرات آنها كمك به خروج مايع چشم و تنظيم فشار داخل چشم است.
مواد غذايي زير براي داشتن چشمي سالم توصيه مي شوند:
- ويتامين A : روغن كبد ماهي ، جگر، هويج
- لوتئين و گزانتين : اسفناج، كلم
- ويتامينC: فلفل دلمه اي ، كلم ، توت فرنگي ، پرتقال
- بيوفلاونوئيدها: مركبات، انگور
- ويتامين E: تخمه آفتاب گردان، بادام ، فندق
- سلنيوم : آجيل، غذاهاي دريايي
- روي : جوانه گندم ، آجيل
- اسيدهاي چرب ضروري : ماهي
نكته: به طور كلي شما بايد مقادير زيادي سبزي هاي سبز و پر برگ و هفته اي دو بار ماهي مصرف كنيد تا چشمي سالم داشته باشيد.

۵راهکار ساده براي تقويت چشم

طي ۱۰تا۱۵سال اخير تعداد افرادي که از عينک يا لنز براي اصلاح ديد خود استفاده مي کنند، چندين برابر شده است. علت اين امر افزايش ساعات کار با رايانه در محل کار و منزل و همين طور تماشاي طولاني مدت تلويزيون‌هايي است که روز به روز بزرگ تر و شفاف تر مي شود. به نوشته گاردين بسياري از افراد معتقدند که همه افراد سرانجام بايد از عينک يا لنز استفاده کنند چون در گذر سال هاي عمر، ضعيف شدن چشم امري طبيعي محسوب مي شود.

اين نکته تا حدودي صحيح است اما درست از وقتي که فرد عينک مي زند يا از لنز طبي استفاده مي کند، ديد چشم هايش سال به سال بدتر مي شود. تقريبا همه افرادي که عينک مي زنند از بالارفتن نمره چشمشان شکايت مي کنند.

البته تعداد زيادي هستند که به علت بيماري ها و مشکلات چشمي بايد از عينک يا لنز استفاده کنند اما بيشتر مردم و افرادي که به قصد اصلاح ديد خود عينک مي زنند، مي توانند با تمرينات ساده اي که طي ۵مرحله عضله چشم را تقويت مي کند، به ميزان زيادي از ضعيف تر شدن بينايي خود جلوگيري کنند.

اين تمرينات هيچ خطري براي چشم ندارد و اگر به مدت چند هفته متوالي انجام دهيد، آثار آن را در بهبود بينايي خود درخواهيد يافت.

*پلک زدن: پلک زدن به عنوان يک راهکار ساده براي تمرکز طولاني تر و تميز کردن چشم است. کاربران رايانه معمولا عادت به پلک زدن ندارند و اغلب وقتي پاي تلويزيون مي نشينند پلک نمي زنند. حال به عنوان يک تمرين و براي تقويت عضله چشم به مدت چند دقيقه و هر ۴ثانيه يک بار پلک بزنيد.

سپس سعي کنيد به مدت ۲دقيقه پلک نزنيد. آيا تفاوت را احساس مي کنيد؟ وقتي پلک مي زنيد، چشم ها يک ثانيه کوتاه را در تاريکي تجربه مي کنند و همين تاريکي باعث بهبود عملکرد چشم و آمادگي بهتر براي دريافت اطلاعات جديد مي شود.

*ماساژ با کف دست ها: اين کار باعث کاهش فشار چشم ها و استراحت دادن به چشم ها مي شود. براي اين کار چشم ها را ببنديد. با کف دست چشم ها را بپوشانيد. دست ها را به اندازه اي به چشم نزديک کنيد که بتوانيد به راحتي پلک بزنيد و فشار زيادي روي ماهيچه چشم وارد نکنيد. ۲دقيقه به همين حالت بمانيد. با اين کار به چشمان خود استراحت مي دهيد و گرماي دستتان نقش مهمي در کاهش فشار به چشمانتان ايفا مي کند. اگر در يک روز پرکار چند دقيقه اين کار را انجام دهيد، متوجه تاثير شگفت انگيز آن بر عضله چشم خواهيد شد.

*عدد هشت: اين تمرين باعث افزايش انعطاف پذيري ماهيچه چشم مي شود و با اين که کار بسيار ساده اي است، بسيار تاثيرگذار است. در فاصله ۷متري خود يک عدد هشت بزرگ انگليسي را قرار دهيد. به مدت چند دقيقه با چشم هاي خود عدد هشت را که به صورت يک مارپيچ است، دنبال کنيد.

*دور و نزديک: اين تمرين را تقريبا در هر مکاني مي توان انجام داد. در يک صندلي راحت بنشينيد. انگشت شست خود را در فاصله ۱۰سانتي متري از چشم ها قرار دهيد. به انگشت خود نگاه کنيد سپس به يک شيء با فاصله دورتر بنگريد. با هر بار تنفس عميق، زاويه ديد خود را تغيير دهيد به گونه اي که يک بار به شيء نزديک و يک بار به شيء دور نگاه کنيد. اين کار باعث تقويت ماهيچه چشم و بهبود بينايي مي شود.

*زوم کردن: روي يک صندلي راحت بنشينيد به يک شيء نزديک متمرکز شويد و سپس چشم ها را به پايين بدوزيد. پس از چند دقيقه با تکرار اين کار متوجه انعطاف پذيري عضلات چشم خود خواهيد شد. اين تمرين نيز به تقويت ماهيچه ها و بهبود کارکرد چشم منجر مي شود.

درمان نابينايي توسط چشم پزشکان ايراني براي اولين بار در جهان

دکتر محسن بهمني کشکولي، جراح، محقق و چشم پزشک ايراني، براي اولين بار در جهان روش جديدي براي درمان بيماراني که به دليل ضربات وارد به چشم و سر، دچار کاهش بينايي شده اند و يا بينايي خود را ازدست داده اند، ابداع کرد.
وي در خصوص چگونگي ابداع اين روش گفت: اين درمان جديد چشم را در مجله « grafes arch exp ophthalmol » براي اولين منتشر کرديم که يکي از مجلات معتبر چشم پزشکي دنياست .
دکتر بهمني افزود: به طور کلي حداقل 5 درصد از ضرباتي که به سر و صورت وارد مي شود منجر به صدمه به عصب بينايي مي شود که اين صدمه باعث کاهش شديد ديد خواهد شد، هم اکنون در هيچ جاي دنيا براي افرادي که به اين عارضه دچار مي شوند، درمان قطعي وجود ندارد.
استاد دانشگاه علوم پزشکي تهران اظهارداشت: برخي از پزشکان در خصوص اين بيماري، هيچ گونه درماني را انجام نمي دهند، برخي پزشکان براي کاهش التهاب اعصاب اقدام به تجويز کورتن مي کنند که داراي عوارض عمومي خطرناکي از جمله بيماريهاي خوني و کليوي مي شود، اما روش ديگر اين است که با يک جراحي سعي مي کنند استخواني در کنار عصب چشم در مغز را بر مي دارند، با تصور اينکه اگر عصب در آن ناحيه آزاد شود به بهبود بيماري کمک مي کند که در اين روش نيز ديده شده است که تنها براي افرادي که دچار شکستگي شده اند، جواب داده است.
به هرحال وقتي مقالات و کتابها را مرور مي کنيم، در مي يابيم هيچ درمان قطعي و بدون عارضه اي براي اين بيماران وجود ندارد، اما در خصوص اينکه ما چگونه به اين درمان رسيديم، بايد بگوييم پيشتر ديده شده بود که يک ماده اي در بدن توسط کبد جنين و کليه بالغين ترشح مي شود به نام « اريترو پوييتين» که نقش اصلي اش توليد گلبول قرمز در بدن است، ولي در مطالعاتي که انجام گرديده، ديده شده است که زماني که به مغز ضربه وارد مي شود و يا سکته قلبي رخ مي دهد، ميزان سطح اين ماده در بدن افزايش مي يابد.
وي ادامه داد: اين مساله بيانگر اين است که مکانيزم دفاعي بدن در موقع ضربه به مغز و اعصاب، افزايش ترشح اين ماده است. اين فرايند، ايده اي به ما داد که اگر اين ماده را به طور مصنوعي به بدن وارد کنيم آيا مي توانيم به بهبود اعصاب صدمه ديده در مغز کمک کنيم؟ با اين روش با مطالعات انجام شده و کمک گرفتن از همکاران بخشهاي مختلف از جمله پزشک بيهوشي که نتايج خوبي را در تزريق اين ماده به بيماراني که به کما رفته بودند گرفته بود، تحقيقات چند ماهه اي را انجام داديم.
دکتر بهمني کشکولي خاطرنشان کرد: يکي از ويژگي هاي تزريق اين ماده اين است که در تجويز دوزهاي مختلف اريترو پويتين، نمايان شد که اين ماده درمان خوبي براي بيمار ايجاد مي کند و عوارضي ندارد؛ مکانيزم اين ماده نيز به شکلي است که هم با خودکشي سلولي در بافت مقابله مي کند، هم التهاب را کاهش مي دهد و هم در نمونه هاي حيواني نشان داده شده بود که موجب توليد سلولهاي عصبي جديد مي شود که اين فرايند به طور طبيعي در بدن ايجاد نمي شود.

افتادگي پلک يا پتوزيس

اين بيماري به افتادگي پلک فوقاني و باريک شدن شکاف پلکي اطلاق مي شود و مي تواند يک يا هر دوچشم را درگير کند.
افتادگي پلک ممکن است از مقدار کم که به زحمت قابل تشخيص است تا افتادگي کامل طوري که تمام مردمک را بپوشاند متغير باشد. پتوزيس هم در بچه ها و هم در بزرگسالان روي مي دهد، اما بيشتر موارد آن ناشي از سالخوردگي است.
در فرم خفيف بيماري افتادگي پلک در حدي است که مردمک چشم را نمي پوشاند ولي در موارد شديدتر افتادگي پلک منجر به پوشاندن قسمتي از مردمک شده به طوري که ميدان بينايي را کاهش مي دهد. در برخي موارد پتوز مي تواند ديد طبيعي را محدود و يا حتي بطور کامل مسدود کند.اين بيماري مي تواند در زمان تولد بدليل عدم تکامل عضلات بالا برنده پلک و يا به همراه ساير بيماريهاي مادرزادي ظاهر شود که به آن افتادگي پلک مادرزادي گفته مي شود.
انواع اکتسابي اين بيماري مي تواند بدليل اختلال در عضله بالابرنده پلک فوقاني بر اثر افزايش سن (شايعترين علت)، اشکال در اعصاب مربوط به اين عضلات ويا درگيري مکانيکي پلک بر اثر تومورها و التهابات و وارد شدن ضربه به پلک ايجاد گردد.
در نوع ناشي از افزايش سن، تاندون عضلات بالابرنده پلک از محل اتصالشان روي پلک جدا شده، در نتيجه افتادگي پلک رخ مي دهد که معمولاً در سنين بالاي 50 - 45 سال ديده مي شود.
علايم و نشانه هاي پتوز کدامند ؟
شايع ترين علامت آشکار پتوز در کودکان، افتادگي پلک مي باشد. در پتوز مادرزادي، اغلب عدم تقارن چين پلک فوقاني وجود دارد. کودکان مبتلا به پتوز ممکن است براي ديدن مجبور شوند گردن خود را به عقب خم کنند يا ابروها را به سمت بالا بکشند. اين مانورهاي سر و صورت نشان مي دهند که کودک سعي مي کند براي ديدن از هر دوچشم استفاده کند. بعد از گذشت چند سال، اين وضعيت هاي غير طبيعي سر ممکن است منجر به اختلالات ظاهري سر و گردن شوند.
مشکلات ناشي از پتوز در کودکان کدامند ؟
شايع ترين اختلال جدي مرتبط با پتوز دوران کودکي، آمبليوپي (تنبلي چشم) مي باشد. به دو علت پتوز مي تواند ايجاد تنبلي چشم کند:
1 - انسداد مسير بينايي در موارد پتوز شديد
2 - ايجاد آستيگماتيسم و تاري ديد ناشي از آن.
بعلاوه پتوز ممکن است در صورت وجود انحراف چشم آن را مخفي کند و اين مورد نيز مي تواند منجر به تنبلي چشم شود.
پتوز مادرزادي چگونه درمان مي شود ؟
در اغلب موارد، پتوز کودکان با جراحي درمان مي شود. اگر تنبلي چشم هم وجود داشته باشد، ممکن است درمان با قرار دادن پوشش روي چشم سالم، استفاده از عينک يا قطره چشمي ضروري باشد. تشخيص لزوم انجام جراحي و انتخاب روش مناسب، بر اساس عوامل زير صورت مي گيرد:
سن کودک ،درگيري يک يا هر دو پلک، شدت پتوز،
قدرت عضلات بالا برنده و پايين آورنده پلک،وضعيت حرکات چشمي
در اوايل دوران زندگي معمولاً ضرورتي به انجام جراحي براي موارد خفيف تا متوسط پتوز وجود ندارد. هم در موارد مذکور و هم موارد شديدي که تحت عمل جراحي قرار گرفته اند، بايد به طور منظم از نظر تنبلي چشم، عيوب انکساري و حالت هاي وابسته توسط چشم پزشک بررسي شوند و در صورت نياز تحت درمان قرار گيرند.
توصيه ها:
کودکاني که با پتوز متوسط يا شديد متولد مي شوند بايد حتماً درمان شوند، زيرا محدود شدن ميدان بينايي وعدم ديد مناسب سبب ايجاد تنبلي چشم مي شود. تمام کودکاني که پتوز دارند (حتي موارد خفيف) بايد هر ساله توسط چشم پزشک معاينه شوند. بدتر شدن پتوز در طول زمان مي تواند سبب تغيير شکل چشم به دليل رشد کودک و بزرگتر شدن چشم ها و گاهي مشکل در بينايي شود.
بيمار مي بايست دو هفته قبل ازجراحي داروهايي مثل ديکلوفناک، بروفن، آسپرين و وارفارين که شانس خونريزي حين عمل يا پس از آن را افزايش مي دهند، قطع نمايد. مي توان از روز بعد از عمل مصرف آنها را مجدداً آغاز کرد.
در 10 تا 20 درصد مواردنياز به يک عمل روتوش جهت اصلاح نهايي موقعيت پلک مي باشد. اين کار تنظيمي معمولاً چند هفته تا چند ماه بعد انجام مي گيرد و هدف آن تنظيم نهايي عضله در محل مناسب است.