ميان وعده غذايي در زنگ هاي تفريح فراموش نشود

متخصصان تغذيه، مصرف هويج را به عنوان منبعي سرشار از مواد مغذي براي زنگ هاي تفريح دانش آموزان مناسب دانسته و مي گويند سنين مدرسه از حساس ترين دوره رشد كودكان است در نتيجه ميوه و سبزي مي تواند جايگزين مناسبي براي خوراكي هاي غيرمجاز محسوب شود.
رشد كودكان در سنين ابتدايي متأثر از سه عامل زيستي، ذهني و اجتماعي است و سلامت و قدرت يادگيري كودكان به نوع تغذيه آنها بستگي دارد به همين دليل تغذيه مناسب مي تواند در پيشرفت تحصيلي دانش آموزان مؤثر و از اهميت بالايي برخوردار باشد.
در يك تغذيه طبيعي يا نرمال بايد در روز 5وعده غذايي مصرف شود. علاوه بر وعده هاي غذايي مي بايست از يك ميان وعده در صبح حدود ساعت 10صبح و 5بعدازظهر استفاده شود در حالي كه ايراني ها به طور معمول از 3وعده غذايي صبحانه، ناهار و شام پيروي مي كنند.
صبحانه بايد به عنوان يك وعده غذايي اصلي مورد توجه خانواده ها قرار بگيرد. دانش آموزاني كه بدون خوردن صبحانه به مدرسه مي روند با افت قندخون، كارآيي و تمركز فكري مواجه خواهند شد و همين امر سبب كاهش يادگيري در آنها مي شود.
سلول هاي مغز انرژي مصرفي خود را از ماده قندي گلوكز مي گيرند در حالي كه قسمت مهمي از انرژي مورد نياز سلول هاي عضلاني و سلول هاي اعضاي ديگر بدن از چربي ها تأمين مي شود.
طبق آمار موجود 8درصد كودكان صبحانه نخورده به مدرسه مي روند و 35درصد دانش آموزان با خود ميان وعده به مدرسه نمي برند.
برنامه غذايي كودكان مدرسه اي به دو گروه مجاز و غيرمجاز تقسيم بندي مي شود لذا به والدين توصيه مي شود غذاهاي غيرمجاز را براي ميان وعده بچه ها در نظر نگيرند. خوراكي هايي مانند شكلات، پاستيل، اسمارتيس و يخمك به علت داشتن رنگ هاي غيرمجاز و پوسيدگي دندان ها در طولاني مدت نبايد به عنوان ميان وعده مصرف شوند.
مصرف انواع پفك كه داراي مقادير زيادي نمك و ماده رنگي مي باشد زمينه را براي ابتلا به چاقي، بيماري هاي قلبي و عروقي، ديابت و فشارخون در بزرگسالي فراهم مي آورد لذا مصرف آن در مدارس بايد ممنوع شود.
روغني كه براي سرخ كردن مواد غذايي مانند سوسيس و چيپس مورد استفاده قرار مي گيرد به علت حرارت ديدن مداوم حاوي ماده سمي آكروليبين است كه منجر به سرطان كبد خواهد شد.
مصرف انواع خشكبار، پسته، گردو، بادام، گندم بوداده، نخودچي، كشمش و انجير خشك كه حاوي موادمغذي مانند مواد انرژي زا، ويتامين ها و موادمعدني هستند به عنوان ميان وعده توصيه مي شود.
والدين بهتر است ساندويچ هاي خانگي مانند نان و پنير با خرما، نان و تخم مرغ و يا نان به همراه سيب زميني پخته به عنوان ميان وعده بچه ها در مدرسه تهيه كنند.
شير پاستوريزه و انواع ميوه هاي شسته و ضدعفوني شده حاوي مقادير زيادي ويتامين، موادمعدني و مغذي مورد نياز براي دوران رشد كودك است.
پزشكان با اشاره به تأثير فيبر موجود در ميوه و سبزيجات در جلوگيري از ابتلا به يبوست تأكيد دارند: چنانچه دانش آموزان از ميان وعده در مدرسه استفاده نكنند مواد دفعي براي مدتي طولاني در داخل روده بزرگ باقي مانده و منجر به يبوست آنها خواهد شد لذا مصرف ميوه و سبزيجات براي بچه ها ضروري است.
كشك منبعي غني از كلسيم، فسفر، سديم، پتاسيم و منيزيم و براي رشد استخوان ها بسيار مفيد است.
پزشكان با تأكيد به مصرف سهل و آسان كشك با توجه به دير فسادپذيري آن، استفاده از كشك را براي كودكان در ميان وعده هاي مدرسه پيشنهاد مي كنند.
 

تغذيه مناسب دانش آموز شما

تغذيه باعث رشد و تكامل بچه ها مي شود و همچنين در سلامت آن ها نقش بسيار مهمي دارد. اين مسئله در هنگام مدارس ممكن است دچار مشكلاتي شود كه بايد با دقت حل شوند چرا كه در صورت بي توجهي مي تواند باعث بروز بيماري هاي مختلفي در فرزند شما شود.
مصرف صبحانه :
تغذيه سالم كودكان را در دوران مدرسه بهتر است از خانه و با وعده صبحانه آغاز كنيد. صبحانه تامين كننده انرژي صبحگاهي براي فرد بوده و با صرف صبحانه مي توان به آغاز يك روز پر انرژي اميدوار بود. بررسي ها ارتباط معناداري بين عدم مصرف صبحانه و افت تحصيلي در دانش آموزان گزارش مي كنند .
مهمترين دلايلي كه موجب عدم مصرف صبحانه مي شوند، نداشتن زمان براي صرف صبحانه و يا بي ميلي دانش آموز عنوان مي شود. بر اين اساس توصيه مي شود خانواده هاي گرامي، شام را زودتر صرف كرده و امكان خواب آرام را براي كودك در شب هنگام فراهم كنند تا كودك صبح روز بعد زودتر از خواب بيدار شود و اين خواب كافي مي تواند همراه با صرف زود هنگام شام، موجب افزايش ميل كودك به صرف صبحانه شود . بهترين مواد غذايي كه مي تواند در صبحانه همراه با نان صرف شوند، عبارتند از: تركيبي از پنير و گردو، كره بادام زميني و عسل، خامه و عسل و كره و عسل. در صورت تمايل كودك، مصرف آبميوه هاي طبيعي و شير نيز انتخاب هاي مناسبي براي اين وعده مي باشند .
ميان وعده هاي مدرسه :
گاهي اوقات والدين توجهي به تغذيه ندارند و براي ميان وعده تنقلات مضر را در كيف بچه ها قرار مي دهند. اما اين نگراني وجود دارد كه با ادامه اين روند، پس از مدتي، كودكان ديگر ذائقه شان در مورد مصرف مواد غذايي مناسب تغيير يافته و به مصرف فرآورده هاي غذايي روي بياورند .
اين فرآورده ها كه در بسياري از موارد داراي مقادير زيادي از انرژي مي باشند، داراي مقادير اندك و نامناسبي از ريزمغذي ها بوده و تعادل مناسب را در برنامه غذايي كودك ايجاد نمي كنند .
بر اين اساس بهتر است مادران گرامي، ساندويچ هاي خانگي با همان تركيبات ذكر شده در صبحانه و نيز انواع ميوه هايي كه شسته شده و درون كيسه فريزر آماده مصرف مي باشند، را براي كودك به عنوان ميان وعده مدرسه تهيه و درون كيف او قرار دهند .
بايد بچه ها را به خوردن آب تشويق و ترغيب كنيد. نوشيدني هاي شيرين مثل سانديس و آبميوه هاي مصنوعي براي يك رژيم غذايي سالم توصيه نمي شود. مصرف سه وعده در روز لبنيات براي تامين كلسيم مورد نياز بدن ضروري است. بهتر است تا حد ممكن از لبنيات كم چرب استفاده شود .
زمان صرف ميان وعده ها :
به دفعات شاهد هستيم كه كودكان هنگام خروج از مدرسه، تازه صرف ميان وعده خود را به خاطر آورده و شروع به مصرف آن ها مي كنند. اين مصرف ديرهنگام مواد غذايي موجب مي شود تا كودك اشتهاي كافي براي صرف ناهار نداشته باشد .
از معلمين عزيز بايد درخواست كرد تا صرف ميان وعده ها را به كودكان يادآوري كنند. بر اساس توصيه هاي موجود در فاصله زماني 2-5/1 ساعت قبل از صرف وعده هاي غذايي اصلي، مصرف هر نوع ماده غذايي ممنوع است.
اين مواد غذايي شامل تنقلات، انواع ميوه، آب ميوه و حتي شير و شير كاكائو نيز مي باشد. مصرف هر يك از اين اقلام مي تواند اشتهاي كودك را براي صرف غذاي اصلي كاهش دهد .

حمل نادرست کوله ‌پشتي و مشکلات آن

اگر کوله‌ پشتي سنگين باشد يا آن را يک طرف بيندازيم، سبب مي ‌شود به مرور يکي از شانه ‌ها افتادگي پيدا کند و در ستون ‌مهره ‌ها انحراف ايجاد شود.‏ اگر کوله خيلي پايين بيايد و روي کمر بيفتد يا سنگين باشد هم مي‌ تواند به مرور سبب بروز کمردرد، گودي کمر، درد گردن و... شود.‏

بروز اين ناراحتي‌ ها درسن خاصي وجود ندارد. استفاده از کوله نامناسب يا حمل نامناسب مي ‌تواند چه در کودکي چه نوجواني و چه بزرگسالي سبب بروز مشکلاتي شود. اما به هر حال بروز اين ناراحتي ‌ها در سن پايين به دليل آن که استخوان‌ ها در حال رشد و شکل‌‌ گيري است و تاندون‌ ها
انعطاف ‌پذيرتر هستند مي‌ تواند شديدتر باشد.‏ در سنين پايين نه تنها استفاده نادرست از کوله سبب بدشکلي ستون‌ فقرات مي ‌شود بلکه اين عمل تبديل به عادتي مي ‌شود که تا بزرگسالي همراه آنها مانده و مدام به بدن آنها آسيب مي‌ رساند.‏ نکته آخر اينکه ضروري است معلمان کاري نکنند که دانش ‌آموزان مجبور به حمل کتاب ‌هاي زيادي شوند. بهتر است قفسه هايي در مدارس در نظر گرفته شود تا دانش ‌آموزان کتاب ‌هاي خود را در مدرسه جا بگذارند و مجبور نباشند هر روز آنها را با خود حمل کنند.‏ در ضمن نحوه نشستن و برخاستن پشت ميز نيز بسيار مهم است.

لازم است معلم سرکلاس صاف نشسته، قوز نکند و راست نشستن را به کودکان هم آموزش دهد

ميان وعده هاي مناسب دانش آموزان

سال هايي كه كودك در مدارس ابتدايي مي گذراند، از نظر تغذيه دوره مهمي است؛ زيرا رشد كودك در اين سنين ادامه دارد اگرچه سرعت رشد آنها كمتر از سال هاي اول زندگي است، ولي بايد توجه داشت كه هر مرحله از رشد متكي بر روند مرحله قبل بوده و مرحله بعد را تحت تاثير قرار مي دهد .
متاسفانه برخي از تنقلات مانند انواع پفك و چيپس كه به طور بي رويه توسط كودكان و دانش آموزان به عنوان پيش وعده غذايي مصرف مي شود، مي تواند به دليل ايجاد سيري كاذب،كودكان را از خوردن غذاهاي اصلي كه بايد مواد مغذي مورد نياز رشد كودك را تامين كند بازدارد.
مواد غذايي لازم :
- اصولا دانش آموزان به 3 وعده غذايي اصلي و 2 ميان وعده در طول روز نياز دارند و بايد از تمامي گروه هاي غذايي شامل شير و لبنيات، گوشت و حبوبات، سبزي ها، ميوه ها و گروه نان و غلات مصرف كنند و تعادل و تنوع غذايي در اين سنين مهم است .
- ميزان انرژي مورد نياز كودكان مدرسه اي به دليل تفاوت در اندازه بدن، ميزان تحرك و سرعت رشد، متفاوت است و اگر انرژي مورد نياز كودكان از طريق كربوهيدرات و چربي تامين نشود، پروتئيني كه بايد صرف رشد و ترميم بافت هاي بدن شود، براي تامين انرژي به مصرف مي رسد.
- شايع ترين كمبودهاي ويتاميني در اين دوران، كمبود ويتامين A و D و شايع ترين كمبودهاي املاح، كمبود يد، آهن و كلسيم است .
- هويج، منبع ارزاني از ويتامين A است و والدين مي توانند از آن در برنامه غذايي روزانه كودكشان استفاده كنند .
- بهترين نوع آهن قابل جذب در غذاهاي حيواني مثل گوشت، مرغ و جگر است .
- دريافت مقادير كافي كلسيم از طريق برنامه غذايي روزانه در سنين مدرسه و بلوغ براي حفظ تراكم طبيعي استخوان ها و جلوگيري از پوكي استخوان در بزرگسالي حائز اهميت است .
- بستني و شير پاستوريزه، منبع خوبي از كلسيم هستند و مصرف آنها در ميان وعده كودكان در تامين بخشي از كلسيم مورد نياز كودكان موثر است .
- نان و پنير، ميان وعده مناسب ديگري براي تامين كلسيم است كه همراه سبزي، گوجه فرنگي، خيار يا گردو، يك ميان وعده سالم و مغذي براي دانش آموزان به شمار مي رود .
نكته: نمي توان كودكان را از خريد مواد خوراكي در راه مدرسه منع كرد، ولي مي توان آنها را متقاعد كرد تا از مصرف مواد مضر براي بدنشان خودداري كنند كه اين امر مي تواند با عرضه ي غذاهاي مناسب بر سر سفره در خانه آغاز شود و در مدرسه ادامه يابد.

اطلاع رساني رفتارهاي مخاطره آميز براي دانش آموزان

رئيس اداره سلامت نوجوانان و جوانان وزارت بهداشت گفت: از مهر امسال بسيج اطلاع رساني پيشگيري از رفتارهاي مخاطره آميز در 5 استان كشور به اجرا در مي آيد كه طي اين طرح
دانش آموزان مدارس از 7 رفتار مخاطره آميز آگاه مي شوند .
گلايل اردلان در مورد اقدامات وزارت بهداشت در تامين بهداشت مدارس اظهار داشت: تمام اقدامات بهداشتي برعهده آموزش و پرورش است و وزارت بهداشت در اين راستا همكاري هاي خود را ارائه مي كند.
وي بااشاره به افزايش تعداد مدارس مروج سلامت در سال تحصيلي جاري اظهار داشت: ما كار را با 700 مدرسه در سطح كشور آغاز كرده ايم كه اين رقم در سال گذشته به 12 هزار و 500 مدرسه رسيد و امسال بنا داريم تا 8 هزار مدرسه ديگر را به مجموع مدارس مروج سلامت در كشور اضافه كنيم.اردلان با اشاره به اينكه جمع آوري اطلاعات و آناليز آنها در سطح 120 هزار مدرسه كشور كار چندان آساني نيست گفت: سال گذشته در روز جهاني بهداشت از ميان 700 مدرسه مروج سلامت 70 مدرسه 5 ستاره شدند و از مديران آنها تقدير شد و اين مدارس لوح مدرسه مروج سلامت را در سردر مدرسه نصب كردند .
اردلان در مورد استانداردهاي مدارس مروج سلامت گفت: طبق
آئين نامه بهداشت مدرسه، بايد مدارس 120 آيتم را رعايت كنند؛ به عنوان مثال بايد غذاي سالم و اينكه اين غذا در چه محيطي با چه استانداردهاي به دانش اموزان ارائه شود يا اينكه كپسول آتش نشاني، پله اضطراري و ديگر نكات ايمني در مدرسه موجود باشد.وي ادامه داد: رعايت فاصله بين آب خوري و دستشويي، در دسترس بودن صابون مايع براي دانش آموزان، دسترسي به آب آشاميدني سالم از مواردي است كه مدارس حتما بايد به آن توجه كنند .

ادامه نوشته

تنقلاتي كه دانش آموزان را كندذهن مي كند

محمد چبنبان ،معاون دفتر سلامت آموزش و پرورش با اعلام اينكه پفك، چيپس، لواشك، يخمك و آب نبات باعث ضعف، لاغري و كند ذهني دانش آموزان مي شود،مي گويد: بهتر است به جاي اين مواد خوراكي مضر از نان و پنير، تخم مرغ، گردو، ميوه هاي تازه يا خشك مثل خرما، كشمش، انجير و توت استفاده شود .
دانش آموزان بايد برخي نكات بهداشتي و ايمني را در مدرسه رعايت كنند . شستن دستها با آب و صابون ، رعايت فاصله مناسب و استاندارد در زمان مطالعه و نوشتن ،خوداداري از فرو كردن مداد، خودكار و ساير چيزهاي نوك تيز در گوش ها، نزدن مداد، پاك كن و وسايل آلوده را به دهان از مواردي است كه بايد به آن توجه كنند .
كوتاه كردن ناخن ها در هر هفته، خودداري از خريد خوراكي ازدست فروش ها و دوره گردها، استفاده از خوراكي تهيه شده در منزل در زنگ هاي تفريح استفاده از دستمال در هنگام عطسه يا سرفه شركت در فعاليتهاي گروهي از موارد ديگري است كه بايد رعايت شود .
دانش آموزان براي سلامت جسم و روان لازم است در فعاليت هاي گروهي مدرسه شركت كنند و براي سلامت جسمشان از خوردن شكلات و شيريني زياد پرهيز كنند .
پفك، چيپس، لواشك، يخمك و آب نبات باعث ضعف، لاغري و كند ذهني دانش آموزان مي شود بنابراين بهتر است به جاي اين مواد خوراكي مضر از نان و پنير، تخم مرغ، گردو، ميوه هاي تازه يا خشك مثل خرما، كشمش، انجير و توت استفاده كنيد و به سلامت دندان هاي خود توجه داشته باشيد ضمن آنكه مسواك زدن و يا شستن دهان با آب پس از هربار مصرف غذا يا خوراكي توصيه مي شود .
صبحانه تاثير بسزايي لذا: خوردن صبحانه بايد جزيي از برنامه دانش آموزان باشد و كودكان مدرسه اي علاوه بر صبحانه،ناهار، شام به دو ميان وعده خوراكي نيز نياز دارند .
دانش آموزان بايد از بردن كتاب و دفتر هاي اضافي در كيف در صورتي كه به آنها نياز ندارند خود داري كرده و از پوشيدن كفش تنگ پرهيز كنند، همچنين اگر نوشته هاي روي تخته را خوب نمي بيند به معلم و والدين خود بگويند تا مشكل آنها از لحاظ پزشكي بررسي شود .
دانش آموزان بايد بدانند كه نبايد در خودرو در حال حركت كتاب بخوانند و با استفاده از متون اميد بخش مذهبي، اعتقادات مذهبي خود را تقويت كنند همچنين با ورزش مداوم قواي جسماني و رواني خود را افزايش دهند و هنگام نشستن در كلاس كج و قوز كرده ننشينند .

دلايل بي اشتهايي صبحگاهي کودکان

يکي، دو هفته ديگر با شروع مدارس، دلمشغولي والدين براي فرستادن هر روزه بچه ها به مدرسه شروع مي شود و يک بار ديگر موضوع تغذيه و خواب بچه ها در دوران تحصيل محور گفت وگوي والدين مي شود. زيرا کنار گذاشتن عادت هاي خواب و تغذيه در طول تابستان، براي بسياري از کودکان دشوار است.

يکي از آن کارها، صبحانه خوردن است. صبحانه خوردن بچه ها براي بيشتر مادران يکي از چالش برانگيزترين موضوعاتي است که در اولين ساعات روز با آن رو به رو مي شوند. بسياري از کودکان عادت به خوردن صبحانه ندارند و تشريح اهميت خوردن صبحانه در دوران تحصيل نيز تاثيري در باز شدن اشتهاي آن ها ندارد. بنابراين قصد داريم به موشکافي اين موضوع و دليل صبحانه نخوردن برخي از کودکان بپردازيم و راهکارهاي عملي به والدين ارائه دهيم. دلايل صبحانه نخوردن کودکان را بايد در عوامل بسياري جست و جو کرد که بيشتر آن ها رواني است. البته اين مشکل بيشتر در بين دانش آموزان ديده مي شود که هر روز به قصد تحصيل منزل را ترک مي کنند و صبحانه خوردن يا نخوردن آن ها دغدغه والدين مي شود.

دکترنسرين اميري، فوق تخصص روان پزشکي اطفال و عضو هيئت علمي دانشگاه علوم بهزيستي و توان بخشي با بيان اين مطلب به خراسان مي گويد: يکي از مهم ترين دلايل صبحانه نخوردن کودکان، کم اشتهايي صبحگاهي است. بيشتر بچه ها پس از بيدار شدن از خواب اشتها ندارند و اگر بهترين صبحانه هم براي آن ها فراهم باشد، لب نمي زنند. بنابراين در مورد کودکي که هرگز پس از بيدار شدن از خواب صبحانه نمي خورد بايد احتمال کم اشتهايي داد. يکي از علل شايع بي اشتهايي کودکان، سبک نادرست زندگي بيشتر خانواده هاست. در بيشتر خانواده ها تعطيلات و ايام تابستاني مساوي با بي برنامگي است و همه اعضاي خانواده اين بي برنامگي را دوست دارند و حتي از آن استقبال مي کنند. اين که شب ها هر وقت دوست دارند بخوابند و صبح هر وقت دوست دارند بيدار شوند و به جاي صبحانه، ناهار صرف کنند.

ادامه نوشته

سیگار در کمین دانش آموزان

مصرف دخانیات و در راس آنها سیگار، از واقعیات تلخ زندگی انسان به اصطلاح مدرن امروزی است و این واقعیت گزنده، از یک عادت رفتاری نابهنجار شخصی فراتر رفته و واجد ابعاد گوناگون فرهنگی، سیاسی، اجتماعی، اقتصادی و... است. درهم تنیدگی و ارتباط نزدیکی که حداقل از نظر آماری بین مصرف سیگار و معضلات دیگری مانند اعتیاد، بزهکاری، فقر، بیماری های مختلف و... دیده می شود و نیز خسارت های هنگفت و سرسام آوری که مصرف سیگار بر اقتصاد دنیا تحمیل می نماید بر پیچیدگی موضوع افزوده است. ورود و دخالت مافیای گسترده و شبکه بین المللی که در قالب شرکت ها و کارخانجات عظیم و ثروتمند، نبض تولید و عرضه سیگار را در دست گرفته و از این راه سودهای بی حد و حصری را ولو به قیمت تباهی سلامت انسانها و تهدید بهداشت و رفاه عمومی و نیز عواقب و عوارض نگران کننده ای که عارض جامعه بشری می شود، به جیب می زنند، را نیز نباید از قلم انداخت.

جالب اینجاست که وضع قوانین سخت گیرانه و اعمال محدودیتهای قانونی و نیز نظارت و کنترل دقیق سیستم های بهداشتی و همچنین تبلیغات و اقدامات ارزشمندی که در مخالفت با تولید و مصرف سیگار صورت می گیرد نیز حریف این شرکت های سودجو نگردیده است. اگر چه آهنگ رشد مصرف سیگار در برخی جوامع کند شده لیکن روند فزاینده مصرف سیگار غیرقابل انکار است. علاوه بر این تغییرات دیگری نیز درآمارهای مصرف جهانی سیگار دیده می شود که کاهش سن مصرف کنندگان، افزایش تعداد زنان سیگاری، همراهی و همپوشانی مصرف سیگار با ناهنجاری های دیگر از جمله اعتیاد (بویژه اعتیاد به مواد مخدر نوپدید)، بزهکاری و قانون شکنی و محکومیتهای قضایی و سوابق کیفری و...

ادامه نوشته