پیشگیری و درمان بیماری های روانی با نیایش و دعا

دعا، نیایش با خدا، یکی از حقایق بسیار پرمعنا و سازنده جنبه های مثبت انسانی و از اساسی ترین عوامل رشد و تعالی انسان است.
در دعا و نیایش، روح به منظور تقرّب به درگاه پروردگار، به سوی مبدأ غیرمادی جهان هستی می گراید و در این گرایش، موقعیت اصلی خویش و سرمایه های گران بهای خود را درک می کند و این گونه، او از اسارت در چنگ ناامیدی رهایی می یابد.
کسی که از حجاب عالم طبیعت بگذرد و به عالم حق و حقیقت پا بگذارد، موجودی روحانی خواهد شد. ازاین رو، مدت هاست رابطه مستقیم دعا و نیایش با سلامت روان بر همگان آشکار شده است. اکنون نیز روان شناسی مذهب، حمایت های تجربی فراوانی را در این راستا فراهم آورده است.
بهترین شیوه برای بررسی نقش دعا در سلامت روان این است که کنش و کارکرد دعا را از نظر روان شناختی به مقولاتی تقسیم کنیم؛ آنگاه در هر مقوله به بررسی شواهد تجربی موجود بپردازیم تا نتیجه گیری آسان شود.
شواهد پژوهشی و تجربی نقش دعا در سلامت روان را می توان در محورهای زیر طبقه بندی کرد:  

درمان اضطراب

   پیشگیری و درمان اضطراب، یکی از زمینه های کاربردی پژوهش در مورد دعا به شمار می رود.
زندگی انسانی در جوامع کنونی مخاطره انگیز می نماید. احساس سردرگمی، پوچی های ناشی از دور شدن از فطرت اصیل خویش، زندگی ماشینی و شیوع انواع انحراف های اخلاقی، بیش از پیش انسان ها را دچار مشکلات روحی و روانی کرده است. سرخوردگی و سرگردانی بشر امروز، آن قدر گسترده است که همگان به گونه ای آن را احساس می کنند. در این شرایط، پژوهش های تجربی در طول بیش از دو دهه، با بیان کردن نقش ارزش ها در روان درمانی، بر ضرورت به کارگیری دعا، نماز، عبادت و حضور در محافل و مکان های مذهبی تأکید می کند.   

افسردگی

  بر اساس بررسی های انجام شده دعا و نیایش در پیشگیری و درمان افسردگی نیز مؤثر است. افسردگی، امروزه شایع ترین اختلال روانی است که در همه جوامع و در همه گروه های سِنّی دیده می شود. این اختلال بر جنبه های گوناگون زندگی مردم تأثیر می گذارد. بی اشتهایی، احساس خستگی، غمگینی، ناامیدی و احساس درماندگی، از نشانه های مهم افسردگی است.1

دیگر اختلالات روانی

    پژوهش ها نشان داده است که برای درمان اسکیزوفرنی های حاد، حملات مانیک، موارد قصد خودکشی، واکنش مرگ، جامعه ستیزی و الکلیسم، درمان از راه دعا و نیایش در حد بسیار بالایی مؤثر است.۲ ایدلر (1987) نیز در تحقیق بر روی 2811 فرد سال خورده، به این نتیجه رسید که افسردگی و دیگر اختلال های روانی مشابه، در میان کسانی که به کلیسا می رفتند و به عبادت و نیایش می پرداختند، کمتر بود.۳

۱. کاپلان و سادوک، خلاصه روان‌پزشکی، ترجمه: نصرت‌الله پورافکاری، تهران، انتشارات آزاده، 1373، ج 2، ص 417.

۲. مجله روان‌شناسی و دین، مؤسسه آموزشی ـ پژوهشی امام خمینی رحمه الله ، 1386، ش 3، ص 65.
۳. مایکل آرگایل، روان‌شناسی شادی، ترجمه: مسعود گوهری، اصفهان، جهاد دانشگاهی، 1382، صص 265 و 266.

 

نـکاتی برای رسیـدن به خوشبختـی در زنـدگی

در زیر به چند نکته برای رسیدن به خوشبختی در زندگی اشاره می‌کنیم که امیدواریم در هر صورت شما دوست عزیز به هدف خود، که همانا خوشبختی است نائل شوید :

1. بدانید که چه چیزی شادتان می‌کند. هرکسی برای رسیدن به شادی و خوشبختی نیازهای خاصی دارد و چیزی که باعث شادی یک نفر می‌شود، ممکن است برای دیگری اینطور نباشد. باید با خودتان بیشتر آشنا شوید و نگران این نباشید که امیال و خواسته‌هایتان با هم‌نوعانتان متفاوت است یا خیر.

2. برای رسیدن به اهدافی که باور دارید شادتان می‌کنند، برنامه‌ریزی کنید. وقتی اهدافتان را دنبال می‌کنید، روحیه‌ بهتری خواهید داشت و بخاطر دنبال کردن چیزی که برایتان اهمیت دارد، احساس بهتری به خودتان پیدا خواهید کرد.

ادامه نوشته

درمان شيشه نيازمند صبر و حوصله بيمار و درمانگر است

يك پژوهشگر حوزه اعتياد با تاكيد بر اينكه درمان شيشه نيازمند صبر و حوصله بيمار و درمانگر مي باشد، گفت: بهترين شيوه برخورد در ترك شيشه، درمان تلفيقي با استفاده از داروها و تكنيك هاي رواني- اجتماعي است.
دكتر رضا دانشمند در نشست علمي پژوهشي كه با عنوان «جايگاه درمان هاي دارويي و خدمات بستري در بيمارستان در وابستگي به شيشه» در مجموعه فرهنگي شقايق برگزار شد، گفت: مصرف داروهاي محرك طي سال هاي گذشته روند رو به رشدي داشته و به نظر مي رسد كه الگوي سوء مصرف مواد طي اين سال ها به سمت داروهاي محرك مانند كوكائين و به ويژه مت آمفتامين تغيير يافته است.
وي افزود: در مورد اثرات درمان هاي مختلف دارويي و غيردارويي و بستري و سرپايي در وابستگي به مت آمفتامين مطالعات مختلفي صورت گرفته و نتايج متفاوتي به دست آمده كه ارائه يك راهكار درماني مشخص و ثابت را دشوار مي سازد.
اعتياد به شيشه درمان شدني است و درمان وابستگي آن، يك درمان چند وجهي است كه هنوز هيچ يك از مداخلات درماني به طور كامل مؤثر شناخته نشده و تا زمان ايجاد يك پروتكل مشترك و مستند براي درمان آن بهترين شيوه برخورد، درمان تلفيقي با استفاده از داروها و تكنيك هاي رواني- اجتماعي مي باشد و طول دوره درمان نيز طولاني و نيازمند صبر و حوصله بيمار و درمانگر مي باشد.
دانشمند در ادامه رويكردهاي درمان وابستگي به شيشه را بستري، سرپايي، اقامتي و با اهداف كوتاه مدت يا درازمدت و به روش هاي دارويي و غيردارويي و فردي و گروهي عنوان كرد و گفت: داروهايي مانند متادون، بوپرنورفين، شربت ترياك و... هيچ جايگاهي در درمان اعتياد به شيشه ندارند.

ادامه نوشته

عصبي ها و كم خواب ها كاهو بخورند

كاهو داراي آهن فراوان است و مادران شيرده مي توانند كاهوي پخته را براي افزايش ميزان شيرخود در رژيم غذايي خود قرار دهند.
كاهو از سبزي هاي بسيار مفيدي است كه علاوه بر خواص درماني، مصرف غذايي نيز دارد و امروزه 16 نوع كاهو در دنيا كشت مي شود كه كاهوي گرد و كاهوي ايراني از انواع مهم آن براي مصرف سالاد است.
كاهوي ايراني از نظر موادغذايي از كاهوي گرد بهتر است. كاهوي گرد ارزش غذايي چنداني ندارد، زيرا داراي مقدار زيادي الياف است كه گاز و نفخ معده ايجاد مي كند.
كاهو از نظر طب قديم ايران سرد و مرطوب است. دانشمندان علم تغذيه و گياه شناسي براي كاهو خواص متعددي عنوان كرده اند و آن را به عنوان يك داروي تسكين دهنده و آرامبخش طبيعي تجويز مي كردند در عين حال كاهو خون را صاف و تميز مي كند.
براي اشخاص عصباني و كساني كه به بي خوابي مبتلا هستند خوردن كاهو مفيد است.
كاهو داراي آهن فراوان است ومعمولا به افرادي كه كم خوني دارند توصيه مي كنيم كاهو را در وعده هاي غذايي خود بگنجانند. همچنين به دليل آب فراواني كه در اين ماده غذايي وجود دارد براي طراوت پوست و كاهش يبوست و خشكي مزاج هم خوب است.
مادران شيرده مي توانند كاهوي پخته را براي افزايش ميزان شير خود در رژيم غذايي قرار دهند.
برخلاف تصور مردم كه معمولا برگ هاي كمرنگ تر كاهو را ترجيح مي دهند، برگ هاي سبز كاهو بيشتر از برگ هاي سفيد داراي ويتامين C است و علاوه بر آن مقدار نسبتا زيادي ويتامين A و ويتامين E دارد.
 

رهايي از استرس هاي زندگي

بسياري از اتفاقات عادي و مسائل روزمره در زندگي مي تواند موجب بروز اضطراب و تنش شود. با رعايت چند نكته ساده مي توانيد از ميزان استرسي كه هر روز دچار آن مي شويد، بكاهيد.
سعي كنيد موارد كلي را كه در شما ايجاد استرس مي كند شناسايي كنيد و تا حد ممكن طوري برنامه ريزي كنيد كه در آن شرايط خاص قرار نگيريد.
به عنوان مثال اگر حضور در مكان هاي شلوغ و پرجمعيت شما را مضطرب مي كند، مي توانيد براي خريد، مكان هاي خلوت تر را انتخاب كنيد يا اين كه اگر دوست داريد محيط اطرافتان خلوت باشد، هر چند وقت يك بار وسايلي را كه در خانه جمع شده اند و شما ديگر از آن ها استفاده نمي كنيد، جمع كنيد و در انباري بگذاريد. در اين صورت محيط خانه خلوت تر مي شود و وسايل خرده ريز و بي فايده از جلوي چشمتان كنار مي رود و در نهايت آرامش بيشتري خواهيد داشت.
اگر جزو آن دسته از افراد هستيد كه معمولا دير سر كار يا سر قرار مي رسيد بهتر است روي يك كاغذ مهم ترين فعاليت هاي روزانه تان را بنويسيد و مشخص كنيد كه براي هركدام از آنها به چقدر زمان نياز داريد. البته سعي كنيد واقع بين باشيد و زمان را درست تخمين بزنيد. اگر به عنوان مثال 45دقيقه طول مي كشد تا به محل كارتان برسيد، از خودتان بپرسيد كه صبح ها خانه را به موقع ترك مي كنيد شايد فقط با 10 دقيقه زودتر بيدار شدن بتوانيد به ميزان قابل توجهي از استرس هر روز صبح براي به موقع سر كار رسيدن را بكاهيد.

ادامه نوشته

عصبانيت و پرخاشگري، راهکار مناسبي براي خواباندن کودکان نيست

بچه ها خوابيدن را دوست ندارند بر اين اساس والدين بايد هنگام خواباندن کودکان آرامش خود را حفظ کنند و از عصبانيت و پرخاشگري بپرهيزند.

دکتر محمد زارع نيستانک در گفت وگو با ايسنا با بيان اين مطلب که عوارض عصبي درکودکان به اشکال مختلفي نمايان مي شود، افزود: در کودکان اضطراب و ترس نقش اصلي را ايفا مي کند.وي يادآور شد: مهم ترين عامل ايجاد عوارض عصبي در کودکان محيط نامناسب خانواده و رفتارهاي نامتعادل والدين است.اين دکتراي روان شناسي کودک با بيان اين که در محيط هاي خانوادگي که صفا و صميميت و آرامش حاکم است به ندرت حالات غيرعادي به ويژه واکنش هاي عصبي در فرزندان ديده مي شود، گفت: عوامل مختلفي در بروز زمينه هاي عصبي در کودکان نقش دارد که اين عوامل پس از خانواده ممکن است عواملي مانند شرايط نامناسب محيطي، مهد کودک، دبستان و همچنين نحوه رفتار همسالان با آنان باشد.دکتر زارع با تاکيد بر اين که اختلال خواب از مشکلاتي است که والدين در طول رشد کودک خود با آن مواجه هستند، گفت: اين اختلال معمولا به دو صورت تظاهر مي کند، يک نوع آن دشواري در به خواب رفتن ونوع ديگر ناتواني در ادامه خواب است.وي در ادامه افزود: در برخي موارد اين حالات غيرعادي نيست ولي اگر ادامه يابد و يا شدت پيدا کند غيرعادي تلقي مي شود.وي با بيان اين که معمولاً بچه ها خوابيدن را دوست ندارند، گفت: پدر ومادر به دستاويزهايي که بچه ها براي نخوابيدن از آن ها استفاده مي کنند آگاهي کامل دارند و براي برخي از آن ها ساعت خوابيدن بچه ها همراه با ناراحتي و بعضي مواقع توام با نزاع و درگيري است، در واقع براي کودکان خردسال خوابيدن يک نوع جدايي از والدين به شمار مي رود و در نتيجه با اضطراب جدايي همراه است.وي با بيان اين که در برخي موارد کودک تصور مي کند اگر بخوابد ممکن است حادثه ناگواري براي والدينش روي دهد، گفت: براي رفع اين اضطراب والدين بايد اولا آرامش خود را حفظ کنند واز عصبانيت و پرخاشگري بپرهيزند و با آرامش کودک خود را به اتاق خوابش راهنمايي کنند، کودک مي تواند عروسک يا اسباب بازي مورد علاقه اش را همراه خود به رختخواب ببرد.

راز برقراري صميميت را دريابيد

شايد تاکنون از خود پرسيده باشيد که چرا احساس تعلق يا دوست داشتن ديگران گاه ترسناک به نظر مي رسد و چرا در زمان ابراز صميميت از جانب ديگران، برخي از ما درهاي ارتباطي را مي بنديم؟ به عقيده دکتر «برن براون» استاد دانشگاه هيوستن، علت اين امر در ترس شديد از آسيب پذيري نهفته است. وي مي گويد: فرد در هنگام تعامل با ديگران دچار ترديد مي شود و از اين که او را رد کنند مي ترسد.عجيب آن که همين آسيب پذيري که بسياري از ما به شدت از آن پرهيز مي کنيم، کليد موفقيت در يک رابطه است.نتايج تحقيقات نشان داده است که کيفيت يک رابطه و توان نگهداري آن به ميزان عاطفه اي که در آن بارز است، بر مي گردد و نتايج مطالعات «براون» روي هزاران مصاحبه اي که با افراد مختلف انجام شده بود، حاکي است، شجاعت «خود بودن» و ترديد و ابراز عاطفه و احساسات به ديگران ريشه اصلي ارتباطات انساني است. هرچند هم ما از اين کار اجتناب مي کنيم اما بخش اجتناب ناپذير روابط اجتماعي ما را همين مفهوم به خود اختصاص داده است. اين واقعيت را مي توان در بسياري از موقعيت ها شناسايي کرد. وقتي از دوستي کمک مي خواهيم، وقتي رابطه جديدي را شروع مي کنيم، وقتي مسئوليت کار اشتباهمان را به عهده مي گيريم، وقتي به رفتار نامناسب ديگران اعتراض مي کنيم يا براي دلجويي با دوستي تماس مي گيريم. در واقع بعد احساس عاطفي خود را در معرض ديد ديگران قرار داده ايم. روزانه فرصت هاي بي شماري براي اين که از اين بعد وجودي مان استفاده کنيم، ايجاد مي شود.

سوال مهم اين است که چرا از آسيب پذيري مي هراسيم؟ زيرا مي ترسيم کسي خود واقعي ما را ببيند و آن را پس بزند. سعي مي کنيم در زندگي کامل باشيم قوي و باهوش باشيم و ارتباطي قوي و موثر با ديگران برقرار کنيم اما در عالم واقع عکس آن اتفاق مي افتد. نتايج تحقيقات نشان مي دهد افراد در تعامل اجتماعي با ديگران، به شدت تلاش مي کنند «خود غيرواقعي شان» را آشکار کنند و احساسات واقعي خود را مخفي کنند.از سوي ديگر وقتي افراد واقعيت را بپذيرند و حتي دروغ هاي کوچک درباره خود نگويند، در برقراري ارتباط با ديگران عملکرد بهتري دارند و مي توانند روابط درازمدتي با آن ها برقرار کنند. روان شناسان مي گويند ابراز احساسات به همان شکلي که هست به افراد کمک مي کند بهتر بر آن غلبه کنند. وقتي فرد کاملاً صادقانه احساساتش را بيان مي کند، مي تواند اميدوار باشد که روابطش با ديگران بهبود پيدا کند. انسان در ذات خود خواهان اصالت و راستي است همه ما کودکان را دوست داريم چون آن ها صادقانه و با درستي و اصالت رفتار مي کنند. صداقت و راستي جاذبه اي دارد که همه چيز را تحت تاثير قرار مي دهد و کسي که چنين رفتاري دارد، به ديگران نيز فرصت و فضاي اين کار را مي دهد.به گفته براون تنها چيزي که دو نفر را در يک رابطه امن و سالم نگه مي دارد، اين است که آگاهانه براي آشکار کردن احساسات و عواطف خود گام بردارند و اصالت و درستي را وارد رابطه خود کنند. يکي از بهترين تجربيات زندگي هر انسان اين است که ديگران او را به همان شکل که هست بپذيرند.

بيش فعالي در كودكان، علل و درمان

شايعترين اختلال رفتاري در سنين كودكي و بلوغ بيش‌فعالي است. اختلالي است كه كودك مبتلا به آن پرتحركتر، بي توجه‌تر و داراي رفتارهاي ناگهاني بيشتر و شديدتر از كودكان ديگر است. الگوي پايدار اين اختلال كمبود تمركز و پرخاشگري است، البته بايد اين خصوصيات حداقل به مدت شش ماه در كودك ثابت باشد تا بتوان گفت كه كودك دچار اين اختلال است. كودكان بيش فعال از دستورها اطاعت نمي‌كنند، تحريك پذير و خشن‌اند. از يك فعاليت به كار ديگر مي‌پردازند بدون اينكه هيچ‌يك را به سرانجام برسانند. ستيزه‌جو، نافرمانند و با كودكان ديگر ميانه خوبي ندارند. لجوج ، رياست طلب و بي‌انضباط و غير قابل پيش‌بيني‌اند، در حرف ديگران مي‌پرند، اشيا را از ديگران مي‌قاپند و به چيزهايي دست مي‌زنند كه اجازه آن را ندارند. ممكن است در بعضي بيشتر علائم پرتحركي و رفتارهاي ناگهاني و در گروهي علائم بي‌توجهي بيشتر ديده شود. اين كودكان در نوباوگي نيز خواب كم و گريه زياد دارند، به نور و صدا و حرارت و ساير تغييرات محيطي به سرعت و غير عادي پاسخ مي‌دهند، مرتب در حال جلو و عقب كردن خودشان هستند، معمولا در آغوش مادر آرام نمي‌گيرند و جيغ و لگد مي‌زنند. در گرفتن پستان مادر هم مشكل دارند. در بيماران بيش فعال،متابوليسم(سوخت وساز) اسيدهاي چرب به خوبي صورت نمي‌گيرد و ازآنجا كه اسيدهاي چرب يكي از اركان مهم غشاي سلول عصبي هستند، سلول‌هاي عصبي ساختار وعملكرد مناسبي ندارند، تشنگي زياد وآلرژي به مواد غذايي از جمله اصلي‌ترين علائم كمبوداسيدهاي چرب مي‌باشد وعلت آن نيز نوع رشد وتكامل سيستم عصبي است.

ادامه نوشته