داروهاي تاثيرگذار

در حال حاضر بسياري از داروهايي كه به صورت جامد عرضه مي شوند مانند انواع مختلفي نظير آسپرين ها، آنتي اسيدها، تركيبات آهن، مكمل هاي دارويي نظير كلسيم و... به صورت جوشان توليد مي شود. اكثر بيماران هم به استفاده از اين داروها رغبت نشان مي دهند و جالب اينكه در بسياري از بيماري ها مانند آرتريت، التهاب و كنترل درد، زخم ها، ناراحتي هاي معده اي و روده اي، آلرژي ها و پوكي استخوان كاربرد دارد و مورد استفاده قرار مي گيرند.
فرآيند اين شكل دارويي از تاثير يك اسيد آلي با يك قليا نظير بي كربنات در مجاورت آب حاصل مي شود كه نتيجه آن ايجاد گاز دي اكسيد كربن است. دي اكسيد كربن حاصله، سبب انهدام قرص و ايجاد محلولي مي شود كه حاوي مواد موثر دارويي مورد نظر است.
جلوگيري از دفع كلسيم:
يكي از شايع ترين عوارض جانبي داروها و مكمل هاي دارويي، بروز عوارض گوارشي است. بهترين مثال براي اين موضوع، قرص هاي كلسيم هستند. هرچه افراد سن شان بالاتر مي رود، مقدار اسيد معده آنها كمتر مي شود و اين موضوع ممكن است سبب آن شود كه كلسيم در محيط معده حل نشده باقي بماند و پس از مدتي دست نخورده از معده بگذرد.
اين موضوع علاوه بر آنكه به معناي جذب نشدن كلسيم است، به بروز يبوست نيز منجر مي شود. از سوي ديگر زماني كه كلسيم در محيط معده حل مي شود، شروع به ايجاد گاز مي كند. در صورتي كه با استفاده از شكل جوشان قرص هاي كلسيم، كلسيم پيش از مصرف، در آب حل مي شود. بنابراين نه احتمال ايجاد يبوست وجود دارد و نه در معده گاز توليد مي كند.
جلوگيري از غيرفعال شدن داروها:
جلوگيري از تغيير ماهيت دارو در دستگاه گوارش يكي از دغدغه هاي هميشگي داروسازان بوده است. اين موضوع ممكن است منجر به كاهش اسيد معده شود.
اگر مواد فعال دارويي ماهيت شان عوض شود موجب تداخل دارويي در معده مي شود. در صورتي كه داروها بد عمل كنند يا فعاليت خود را از دست بدهند قرص هاي جوشان به واسطه خاصيت شان باعث مي شوند محيط معده كمتر اسيدي باشد) و بنابراين از تجزيه و غيرفعال شدن مواد موثر دارويي جلوگيري مي كنند.
اين خصلت باعث القاي معده مي شود تا به سرعت تخليه شود. محتويات معده معمولا در عرض 20دقيقه به داخل روده كوچك مي ريزد و به جذب حداكثر مواد فعال دارويي منجر مي شود.
استفاده آسان تر:
تعداد افرادي كه قادر به خوردن قرص ها نيستند يا اصولا به خوردن مواد دارويي علاقه اي ندارند، زياد هستند. با توجه به اينكه قرص هاي جوشان به شكل محلول استفاده مي شوند بنابراين استفاده از آنها آسان تر است. اين موضوع خصوصا در رابطه با بيماران مسن يا كساني كه از عوارض دهان و دندان رنج مي برند، شايع تر است.
فقط با توصيه پزشك:
بيشتر قرص هاي جوشان نسبت به مايعات، و ديگر داروها طعم بهتري دارند. پوشانندگي طعم بد داروها با افزودن طعم دهنده ها به دست مي آيد. قرص هاي جوشان حتي بعد از مدت طولاني نيز طعم مناسب خود را حفظ مي كنند. ضمن آنكه نسبت به قرص هاي معمولي براي مصرف كننده ظاهر مناسب تري دارند. البته با همه مزايايي كه قرص هاي جوشان دارند، همواره بايد در استفاده از ويتامين ها و مكمل ها توصيه پزشك را در نظر گرفت و پس از مشورت با وي نسبت به تهيه آنها اقدام كنيم.
ظرفيت بالاي دارويي:
معمولا ظرفيت يك قرص 500ميلي گرم است. به عبارت ديگر يك قرص 500 ميلي گرم ماده موثره دارويي را همراه خود دارد. در صورتي كه يك قرص جوشان با قطر دو سانتي متر و وزن پنج گرم به راحتي مي تواند بيش از دو گرم مواد موثر دارويي محلول در آب را همراه خود داشته باشد.
جذب بسياري از مواد فعال دارويي:
تحقيقات نشان داده است كه قرص هاي جوشان نسبت به قرص هاي معمولي جذب بسياري از مواد فعال دارويي را تقويت مي كنند (نظير كافيين و دي سولفيرام) چرا كه دي اكسيد كربن حاصل از واكنش اسيد و باز مي تواند نفوذپذيري مواد فعال دارويي را افزايش دهد. همچنين به حل شدن مواد دارويي كه ناچيز حل مي شوند، نيز كمك مي كند.
جذب سريع ماده دارويي:
از نظر داروسازي، محلول هاي دارويي عموما داراي جذب سريع تري در مقايسه با اشكال جامد آن هستند. بر اين اساس مي توان گفت جذب ماده دارويي در قرص هاي جوشان، نسبت به قرص هاي معمولي سريع تر است و افزايش سرعت جذب دارو به معناي كاهش زمان انتظار براي تاثيرگذاري آن است.

قرص و شربت چه زماني فاسد مي شود؟

همه مي دانند كه داروها تاريخ مصرف دارند و نمي توان براي هميشه آنها را نگه داشت اما خيلي افراد در موقع استفاده، وسوسه مي شوند و ترجيح مي دهند اين نكته مهم را فراموش كنند. با گذشت زمان، داروها غيرقابل مصرف مي شوند؛ برخي از آن ها تاثيرشان را از دست مي دهند در حالي كه مصرف برخي ديگر براي سلامتي مضر است. به همين خاطر بايد تاريخ مصرف داروها را جدي گرفت.
شركت هاي توليد دارو نيز فقط تا زمان اتمام تاريخ مصرف، تاثير و سلامت محصولشان را تضمين مي كنند و بعد از آن تاريخ، خود دارو ممكن است عامل بيماري شود تا كمك به سلامتي.
واقعيت اين است كه گاهي ممكن است دارويي پيش از تمام شدن تاريخ مصرفش فاسد يا غيرقابل استفاده شود. اين امر وقتي اتفاق مي افتد كه داروها درست نگهداري نشوند.
كارشناسان توصيه مي كنند كه بهتر است همه داروهايي كه بيرون از يخچال هستند را در اتاق خواب نگهداري كرد. چرا كه اتاق خواب معمولا خنك و تاريك است. حمام و دستشويي نامناسب ترين جا براي نگهداشتن داروها هستند. چرا كه رطوبت بالاي آن باعث فاسد شدن داروها مي شود.بايد در نظر داشت كه تاريخ مصرف، فقط براي داروهايي است كه درشان باز نشده است و خلوص و اثرگذاري دارو تا پايان تاريخ مصرف به شرطي تضمين مي شود كه درب دارو باز نشده باشد. به همين خاطر پس از اين كه درب دارو باز شد نمي توان به مدت طولاني آن را نگه داشت.

ادامه نوشته

داروهاي ادرارآور و مهارکننده آنزيم

افراد مبتلا به فشارخون علاوه بر ايجاد تغييراتي در شيوه زندگي شان، در برخي موارد براي حفظ فشار بايد تحت نظر پزشک از دارو استفاده کنند. اين داروها عاملي براي کاهش ميزان خطر سکته مغزي و بيماري قلبي است.

نکته اي که بايد به خاطر داشته باشيد اين است که پس از شروع مصرف داروهاي ضد فشار خون هيچ گاه بدون مشورت پزشک داروي خود را قطع يا عوض نکنيد.

۸ گروه داروهاي ضد فشار وجود دارد

گروه اول داروهاي ادرارآور است. اين داروها باعث دفع مايع و سديم اضافه از طريق ادرار مي شود و در نتيجه حجم خوني که قلب بايد پمپاژ کند، کاهش مي يابد. در بيشتر موارد درمان افراد مبتلا به فشار خون بالا با يک داروي ادرارآور يا همراه با يک داروي ديگر آغاز مي شود. داروهايي از قبيل فور زمايد و هيدروکلروتيازيد در اين دسته جا مي گيرد.

گروه دوم داروهاي مهارکننده آنزيم هاي مبدل انژيوتانسين است. اين داروها باعث گشاد شدن رگ ها مي شود و قلب مي تواند خون را به شکل موثري پمپاژ کند. نمونه هايي از اين داروها عبارت است از: انا لاپريل، کاپتوبريل.

اين نوع از داروها نبايد در دوران بارداري مصرف شود. اين داروها نسبت به انواع ديگر عوارض کمتري دارد و شايع ترين عارضه آن سرفه است که در ۵ تا ۱۵درصد افراد رخ مي دهد. در صورت بروز اين حالت بلافاصله با پزشک خود مشورت کنيد.

مصرف خودسرانه مکمل ها و عوارض آن

عوارض جانبي مصرف مکمل هاي تغذيه اي در افراد متفاوت است. برخي از عوامل شايع آن را مي توان برشمرد: ۱ - حس سوزن سوزن شدن لب ها، زبان، پوست که گاه از چند دقيقه تا چند ساعت است.

۲ - احساس ناراحتي در معده که ناشي از خود مکمل هاست و مي تواند به دليل زمان نامناسب مصرف و يا هم زماني مصرف با داروي ديگر باشد.

۳ - احساس خارش پوست

۴ - سردرد

۵ - لکه هاي قرمز روي پوست

علايم شديدتر شامل گيجي، فلج، حمله قلبي ، نارسايي کليه است.

آيا مصرف قرصهاي کلسيم مانع از پوکي استخوان مي شود؟

زناني که به اميد جلوگيري از پوکي استخوان در سن بالاي 50 سال به طور مرتب از مکمل هاي کلسيم استفاده مي کنند، نسبت به ديگران به ميزان بسيار جزئي از ابتلا به پوکي استخوان در امان هستند.

دکتر مهرداد اخوان گفت: زناني که از مکمل هاي کلسيم استفاده مي کنند، از هر 10 هزار مورد، 10 مورد دچار شکستگي استخوان لگن مي شوند، اما آناني که از چنين قرصهايي استفاده نمي کنند، از هر 10 هزار مورد، 14 مورد به اين مشکل مبتلا مي شوند.
وي عنوان کرد: ميزان شکستگي هاي لگن در زنان بالاي 60 سالي که از مکمل هاي کلسيم استفاده مي کنند، 19 درصد و در بقيه افراد 24 درصد است، اما آنچه قابل توجه است، تاثير رواني اين مکمل ها و تلقيني است که در افراد به واسطه مصرف آنها ايجاد مي شود.
دکتر اخوان به زنان توصيه کرد: به منظور جلوگيري از پوکي استخوان در سن بالاي 50 سال صرفاً به اميد قرصهاي کلسيم نباشند، زيرا مصرف زياد اين گونه قرصها نيز موجب بروز عوارضي نظير ايجاد سنگهاي کليه مي شود.
به گفته اين متخصص ارتوپدي، در مصرف نوع کلسيم بايد دقت نظر داشت زيرا نيترات کلسيم به مراتب بيشتر و بهتر از کربنات کلسيم جذب مي شود، بويژه اگر به همراه ويتامين D مصرف شود ضمن اينکه آنچه بيش از هر چيز براي جلوگيري از پوکي استخوان مؤثر تشخيص داده شده، ورزش و تحرک در دوران جواني و مصرف لبنيات به همراه سبزيهاي برگ سبز است.

عوارض کشنده فراورده هاي تقلبي کاهنده وزن

فراورده هاي تقلبي کاهنده وزن با عنوان « SuperSlim » يا « Green Lean Body Capsule » در ايران داراي مجوز توزيع و مصرف نمي باشد. مصرف اين فراورده مي تواند منجر به عوارض شديد و خطرناکي مانند سکته قلبي، سرطان، افسردگي و افکار خودکشي شود.

مرکز « ADR » ايران گزارشهايي مبني بر عوارض ناشي از فراورده تقلبي و غيرمجاز با عنوان سوپراسليم ( SuperSlim ) يا Green Lean Body Capsule دريافت نموده است. اين عوارض، مشتمل بر درد قفسه سينه، خشکي شديد مخاط دهان و گلو، سرفه هاي خشک و تعريق زياد مي باشد.
اين فراورده تقلبي که به عنوان يک فراورده گياهي مؤثر در کاهش وزن معرفي شده است، داراي مجوز واردات نبوده، مي تواند عوارض کشنده اي را ايجاد کند. بنابراين ضمن اينکه تأکيد مي شود، از تجويز و مصرف اين فراورده جداً اجتناب شود.
* فراورده سوپراسليم ( SuperSlim )
اين فراورده در فهرست فراورده هايي قرار دارد که سازمان غذا و داروي آمريکا ( FDA ) نسبت به عوارض و خطرات ناشي از مصرف آنها هشدار داده است.
براساس بررسي هاي FDA ترکيبات فعال دارويي در اين فراورده کاهنده وزن، شامل سيبوترامين، ريمونابات، فني توئين(يک داروي ضد تشنج فنل فتالئين، محلول مورد استفاده در آزمايشهاي شيميايي و ماده مشکوک به ايجاد سرطان) و بومتائيد(يک ديورتيک) بوده است. مقادير برخي از داروهاي موجود در اين فراورده ها، بسيار بيش از ميزان مجاز بوده، سلامت مصرف کننده را تحت تأثير قرار مي دهد.
شواهد موجود حاکي از توزيع و عرضه غيرمجاز سوپراسليم( SuperSlim ) در بازار ايران مي باشد. اين فراورده به عنوان مکمل رژيمي معرفي شده، ادعا مي شود که شامل ترکيبات گياهي مي باشد در حالي که شامل ترکيبات مضري است که روي برچسب فراورده ذکر شده است، بنابراين فروش اين فراورده و ساير فراورده هاي ذکر شده در جدول زير غيرقانوني بوده، خطرات فراواني را براي مصرف کننده به همراه خواهد داشت.
عوارض ناشي از فراورده هاي تقلبي ذکر شده مي تواند بسيار جدي و خطرناک باشد، به عنوان مثال سيبوترامين موجود در اين فراورده مي تواند موجب افزايش فشار خون، تشنج، تاکي کاردي، تپش قلب و سکته قلبي شود؛ و يا ريمونابات ممکن است منجر به ابتلا به افسردگي و ايجاد افکار خودکشي شود.
اين فراورده هاي تقلبي مي تواند با ساير داروهاي مصرفي توسط بيماران، در تداخل باشند و خطر بروز عوارض ناخواسته را افزايش دهند.
توصيه مي شود، از تجويز و مصرف فراورده هاي فاقد مجوز وزارت بهداشت اجتناب شود. تأکيد مي شود، صرفاً اجزاي موجود در فراورده و عوارض احتمالي آنها مورد بررسي قرار گيرد.
مرکز ثبت و بررسي عوارض ناخواسته داروها

شناسايي آنتي بيوتيک مؤثر

در چهارم دي ماه گزارشي با عنوان «آنتي بيوتيک، از ضرورت تا رفع تکليف» در همين صفحه به چاپ رسيد. در آن گزارش درخصوص مقاومت ميکروبي نسبت به آنتي بيوتيکها با «دکتر محمدجواد قبولي»، متخصص بيماريهاي عفوني و عضو هيأت علمي دانشگاه علوم پزشکي صحبت شد که وي يکي از دلايل اين مقاومتها را تجويز نادرست آنتي بيوتيکها عنوان کرد. درباره تجويز صحيح اين داروها «دکتر کيارش قزويني»، ميکروبيولوژيست و عضو هيأت علمي دانشگاه علوم پزشکي نيز در گفتگو با خبرنگار قدس گفت: اکنون با توجه به گستردگي مقاومتهاي ميکروبي نسبت به آنتي بيوتيکها و نيز عدم پاسخ مناسب عفونتها به درمان، ارزيابي مقاومت باکتريها نسبت به آنتي بيوتيکها يکي از ضروريات درمان بيماريهاي عفوني به شمار مي آيد.
اين متخصص در ادامه اشاره کرد، باکتريها هر روز نسبت به روز گذشته در مقابل آنتي بيوتيکها مقاوم تر مي شوند. او همچنين هشدار داد، در حال حاضر باکتريهايي وجود دارد که ديگر به برخي از آنتي بيوتيکها پاسخ نمي دهند و در مواردي درمان بيماريهاي عفوني ناشي از آنها غيرممکن است.

حساسيت کمّي

وي در ادامه گفت: با توجه به اين موارد تعيين مقاومت و يا حساسيت باکتري نسبت به آنتي بيوتيکها پيش از شروع درمان با آنها بسيار ضروري مي باشد.
دکتر قزويني افزود: روشهاي مختلفي براي تعيين اين حساسيت و يا مقاومت وجود دارد. او سپس توضيح داد: روشهاي گذشته که نتايج آن به صورت «مقاوم» يا «حساس» گزارش مي گرديد، به دليل ناتواني در اندازه گيري مقدار کمي مقاومت ميکروبي، کارآيي چنداني نداشت.وي از روشهاي تعيين
( minimum in hibitory concentration ) تسط
با عنوان يکي از روشهاي دقيق و کمي اندازه گيري مقاومت باکتريها نسبت به آنتي بيوتيکها نام برد و توضيح داد: در روش رقيق سازي، مقدار مقاومت باکتري نسبت به آنتي بيوتيک براساس سطح کمترين غلظت مهارکننده رشد باکتري تعيين مي شود.

آنتي بيوتيک مناسب

دکتر قزويني همچنين افزود: در اين روش عددي به عنوان MIC تعيين مي گردد که با مقايسه اين عدد با مقدار آنتي بيوتيک موجود در بدن صلاحيت درمان مؤثر دارويي با آن آنتي بيوتيک مشخص خواهد شد.
به باور اين استاد دانشگاه، اکنون با توجه به مقاومت باکتريها ضمن آنکه تعيين MIC از مرحله تحقيقاتي خارج شده است، بلکه همچنين به صورت روتين در بسياري از آزمايشگاه هاي نوين کاربرد دارد. وي در ادامه با اظهار تأسف گفت: اين روش به دليل هزينه گزاف آن در بسياري از آزمايشگاه هاي بيمارستانها انجام نمي شود.
در راستاي انجام اين آزمايش، با آزمايشگاه هاي مختلف بيمارستانها تماس گرفته شد، گرچه روش تعيين MIC در بسياري از اين آزمايشگاه ها انجام نمي شود، اما بيمارستان رضوي مشهد يکي از بيمارستانهايي است که موفق شده است با تلاشهاي کميته بهداشت و کنترل عفونت خود، از روش MIC براي درمان بيماريهاي عفوني بهره مند شود.

بحران اعتياد به آرام بخشها

شما به ترک تدريجي مسکن ها نياز داريد. ترک آرام بخشها کاري خطرناک است و بايد بتدريج صورت پذيرد. خطرناکترين مسکن ها عبارتند ار: باربيتوراتها، گلوتميد، اتکلورونيول، متي پريلون ومتاکوالون.ترک باربيتوراتهاي تند عمل در مقايسه با بنزوديازپين هاي طولاني اثر خطرناکتر است. اگر به سرعت دارو را ترک کنيد، حملات تشنجي ايجاد مي شود.
نشانه هاي محروميت ( ترک) باربيتوراتهاي تند عمل عبارتند از:
- بي قراري و عصبيت
- اضطراب
- ضعف عضلاني
- دليريوم همراه با توهمات، فقدان جهت يابي و افکار پارانوئيدي ( گزند و آسيب)
- تشنج هاي فراگير
- لرز
- عدم تحمل سر و صدا و نور
- کاهش فشار خون وضعيتي (افت فشاربه هنگام بلند شدن سريع )
کناره گيري (ترک) از آرام بخشهاي طولاني اثر، دوره درماني طولاني تري دارد ونشانه هايش خفيف تر است. براي پيشگيري از تشنج، برنامه ترک بايد تدريجي باشد. پزشک به شما جهت کمک به ترک تدريجي بنزوديازپين تجويز مي کند و بتدريج از ميزان دارو مي کاهد.
روان درماني بخش مهمي از درمان است. روان درماني قبل از کامل شدن ترک بايد شروع شود. هدف درمان ارزيابي مشکلات دراز مدتي است که موجب سؤ مصرف دارو شده است، همچنين يک هدف ديگر درمان بهبود احساس ارزشمندي و لذت بردن از زندگي بدون نياز به دارو مي باشد.

اثرات تا چه زماني باقي مي ماند؟

تداوم اثرات آرام بخشها به ميزان مصرف داروها توسط شما بستگي دارد. طول دوره ترک نيز به وسعت ومدت سؤ مصرف داروها بستگي دارد.
در طي زندگي ممکن است تمايل به سؤ مصرف مواد در شما وجود داشته باشد. شما بايد از اين مشکل آگاه باشيد و از مسکن ها و تا حد امکان ساير مواد اعتيادآور دوري کنيد.

چگونه مي توانم از خودم مراقبت کنم؟

درمان تجويز شده توسط دکترشامل مشاوره و برنامه هاي پيگيري را دنبال کنيد. علاوه برآن، تغييرات زير را اگر بتوانيد در شيوه زندگي خود به عمل بياوريد به سلامتي تان کمک زيادي خواهد کرد:
- به مدت 20 دقيقه و در هر هفته 3 يا 4 بار ورزش کنيد.
- از تغذيه مناسب استفاده کنيد.
- مصرف قهوه و ساير داروها را کم کنيد.
- هر شب 6 تا 8 ساعت بخوابيد.
- هفته اي يک يا دو بار به تفريح بپردازيد.
- سرگرمي هايي را براي خودتان انتخاب کنيد.
- به موسيقي گوش دهيد.
- بطور روزانه از تمرينات آرامش آموزي و تصويرهاي ذهني در مورد تجارب مثبت زندگي استفاده کنيد.
- در مواقع فشار از تمرينات تنفس ديافراگمي استفاده کنيد.
- با دوستانتان صحبت کنيد و از ساير نظامهاي حمايتي کمک بگيريد.
- براي مقابله با اضطراب وايجاد روشهاي مقابله اي مثبت به دنبال کمک هاي حرفه اي باشيد.
- اين نگرش را در خود ايجاد کنيد که مشکلات تمام خواهند شد.
- وقتي فشار بر رويتان زياد مي شود از اعضاي خانواده و محل کار کمک بگيريد.

چگونه از سؤمصرف آرام بخشها جلوگيري کنم ؟

از مصرف داروها اجتناب کنيد، مگر اينکه توسط يک پزشک متخصص تجويز شده باشد و شما ميزان و دفعات مصرف را بدقت متوجه شده باشيد.
همچنين از موقعيت هايي که در آنها دارو مصرف مي شود دوري کنيد. از مصرف الکل خودداري کنيد، زيرا کنترل شما بر رفتارتان را سست مي کند و موجب آغاز مصرف مجدد دارو و يا افزايش اضطراب و افسردگي مي شود.