همه مي دانند كه داروها تاريخ مصرف دارند و نمي توان براي هميشه آنها را نگه داشت اما خيلي افراد در موقع استفاده، وسوسه مي شوند و ترجيح مي دهند اين نكته مهم را فراموش كنند. با گذشت زمان، داروها غيرقابل مصرف مي شوند؛ برخي از آن ها تاثيرشان را از دست مي دهند در حالي كه مصرف برخي ديگر براي سلامتي مضر است. به همين خاطر بايد تاريخ مصرف داروها را جدي گرفت.
شركت هاي توليد دارو نيز فقط تا زمان اتمام تاريخ مصرف، تاثير و سلامت محصولشان را تضمين مي كنند و بعد از آن تاريخ، خود دارو ممكن است عامل بيماري شود تا كمك به سلامتي.
واقعيت اين است كه گاهي ممكن است دارويي پيش از تمام شدن تاريخ مصرفش فاسد يا غيرقابل استفاده شود. اين امر وقتي اتفاق مي افتد كه داروها درست نگهداري نشوند.
كارشناسان توصيه مي كنند كه بهتر است همه داروهايي كه بيرون از يخچال هستند را در اتاق خواب نگهداري كرد. چرا كه اتاق خواب معمولا خنك و تاريك است. حمام و دستشويي نامناسب ترين جا براي نگهداشتن داروها هستند. چرا كه رطوبت بالاي آن باعث فاسد شدن داروها مي شود.بايد در نظر داشت كه تاريخ مصرف، فقط براي داروهايي است كه درشان باز نشده است و خلوص و اثرگذاري دارو تا پايان تاريخ مصرف به شرطي تضمين مي شود كه درب دارو باز نشده باشد. به همين خاطر پس از اين كه درب دارو باز شد نمي توان به مدت طولاني آن را نگه داشت.
در ارتباط با قرص ها معمولا كمتر مشكلي ايجاد مي شود اما در مورد قطره چشم، اسپري بيني، شربت و پماد مسئله متفاوت مي شود. چرا كه اين داروها مدت زيادي پس از باز شدن درشان قابل استفاده نيستند. به طور خلاصه مي توان گفت در هر دارويي كه آب وجود داشته باشد، مشكل ميكروبي شدن آن نيزوجود دارد.
پس شربت ها و قطره هاي باز شده ديگر تا زمان تاريخ مصرفشان قابل استفاده نيستند. اما از كجا مي توان فهميد كه پس از باز كردن اين داروها تاچه زماني مي توان از آن ها استفاده كرد؟
در پاسخ به اين سوال بايد يادآور شد كه در راهنماي استفاده بسياري از محصولات اين نكته نيز درج شده كه پس از باز كردن آن، تا چه زماني مي توان از آن استفاده كرد. همچنين مي توانيد هنگام خريد دارو چنين اطلاعاتي را از داروخانه بگيريد. بهتر است براي فراموش نكردن تاريخ باز شدن دارو، تاريخ موردنظر را روي خود آن بنويسيد.
بهتر است بدانيد مواد تركيبي را هم كه خود داروخانه ها درست مي كنند معمولا خيلي كمتر از ديگر داروها ماندگاري دارند. دليل اين امر هم اين است كه در اين داروها عامدانه و آگاهانه مواد نگهدارنده اضافه نمي شود چرا كه مثلا بيمار قادر به خوردن آن ها نيست. اما همين داروها هم تاريخ مصرف معيني دارند كه بايد اطلاعات لازم را از سازنده آن گرفت.
در ادامه مطلب به مدت زماني كه برخي داروها پس از باز شدن درشان قابل استفاده هستند اشاره خواهد شد.
قطره چشم
قطره هاي چشم اكثرا حاوي مواد نگهدارنده هستند. با اين وجود حداكثر چهار هفته پس از باز شدن درشان قابل استفاده اند. اما قطره هاي چشم كوچكي كه تنها براي يك بار استفاده درست شده اند مواد نگهدارنده ندارند. اگر پس از باز شدن اين قطره ها از آن ها استفاده نشود بايد دور ريخته شوند.
قطره ها
قطره ها، حتي قطره هايي كه حاوي الكل هستند، بايد ظرف يك ماه استفاده شوند. البته اطلاعات دقيق تر در مورد هر محصول را بايد در دستورالعمل بسته خود قطره يافت.
كرم ها و ژل هاي حاوي آب
ماندگاري اين محصولات پس از باز شدن كمتر از پمادهاي بدون آب است. همچنين كرم هايي كه حاوي چربي هستند اگر در معرض اكسيژن هوا قرار گيرند فاسد مي شوند.
اسپري بيني
اين محصول نيز پس از باز شدن نبايد بيش از سه ماه مورد استفاده قرار گيرد. اسپري هايي كه از طريق مخاط بيني جذب مي شوند تنها به مدت يك هفته قابل استفاده هستند و پس از آن در هر صورت تاثيرگذاري شان از بين مي رود و بايد دور ريخته شوند.